Στα τροπικά δάση ενός πρώιμου κόσμου, ενός κόσμου πριν από 65.000.000 χρόνια, περπάτησαν πάνω του τα πρώτα πρωτεύοντα. Με τον συγκεκριμένο όρο εννοούμε τα πρώτα ανθρωποειδή, μακρινούς πρόγονους του ανθρώπινου είδους, δηλαδή τους πρώτους πιθήκους. Τα πρωτεύοντα χωριζόντουσαν σε δύο κατηγορίες: Τις Προσιμιίδες που περιλαμβάνουν τους Λεμούριους, τους Γαλάνους, τους Λόρις και τους Τάρσιους και τις Σιμιίδες με τους γνωστούς πιθήκους και μαϊμούδες στην ομάδα τους. Όλα αυτά τα πρωτεύοντα είδη -σε αντίθεση με τον άνθρωπο που εμφανίστηκε πολύ αργότερα- κατοικούσαν σε τροπικές περιοχές της Αμερικής, της Αφρικής και της Ασίας.

Τα πρωτεύοντα είδη εκείνης της εποχής ποίκιλαν σε μεγέθη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Λεμούριος ποντικός της Μάνταμ Μπερθ που ζύγιζε περίπου 30 γραμμάρια και ο ορεινός Γορίλας που έφτανε τα 200 κιλά. Σύμφωνα με τα απολιθώματα που έχουν φέρει στο φως οι ανασκαφές οι πρόγονοι των πρωτευόντων έζησαν, όπως αναφέραμε, πριν από 65.000.000 χρόνια πριν, κατά την ύστερη Κρητιδική περίοδο. Το παλαιότερο πρωτεύον είδος που έχει ανακαλυφθεί είναι ο Πλησιαδάπης που έζησα κατά την ύστερη Παλαιόκενο περίοδο, περίπου 58.000.000 χρόνια πριν.

Γενηθήτω…. Άνθρωπος!

Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι ο άνθρωπος δεν προέρχεται απ’ αυτά τα είδη πρωτευόντων αλλά μοιράζεται μαζί τους έναν κοινό πρόγονο. Ο άνθρωπος όπως τον γνωρίζουμε σήμερα έχει στενότερη εξελικτική συγγένεια με δύο είδη Χιμπατζήδων. Τον κοινό Χιμπατζή και τον Πυγμαίο Χιμπατζή. Μετά από διεξοδικές έρευνες αποδείχθηκε ότι οι διαφορές μεταξύ ανθρώπων και Χιμπατζήδων είναι δέκα φορές μεγαλύτερες από αυτές ανάμεσα σε δύο τυχαίους ανθρώπους και δέκα φορές λιγότερες από αυτές ανάμεσα σε έναν ποντικό και έναν αρουραίο. Οι ομοιότητες του DNA ανάμεσα σε ανθρώπους και Χιμπατζήδες κυμαίνεται από 95% έως και 99%!

Πότε όμως οι πρώτοι άνθρωποι έκαναν την εμφάνισή τους;

Πριν από 2.500.000 χρόνια περίπου εμφανίστηκε στον αρχέγονο κόσμο ο άνθρωπος Homo! Η συγκεκριμένη λέξη σημαίνει άνθρωπος στα Λατινικά και περιλαμβάνει το βιολογικό γένος στο οποίο ανήκουν οι άνθρωποι, και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Κάρολο Λινναίο.

Ο Κάρολος Λινναίος και άλλοι επιστήμονες της εποχής του θεωρούσαν τους μεγάλους πιθήκους τους στενότερους συγγενείς του ανθρώπου χάρη στις μορφολογικές και ανατομικές τους ομοιότητες. Η δυνατότητα σύνδεσης της εξελικτικής πορείας των ανθρώπων με αυτή των πρώιμων πιθήκων έγινε δυνατή το 1859 με την έκδοση του Η καταγωγή των ειδών του Καρόλου Δαρβίνου. Στο βιβλίο αποδεικνύεται η διαδικασία της εξέλιξης νέων ειδών από παλαιότερα. Το βιβλίο του Δαρβίνου δεν αναφέρεται άμεσα στην ανθρώπινη εξέλιξη, αναφέροντας απλώς πως «θα ριχτεί φως στην καταγωγή του ανθρώπου και την ιστορία του».

Ο Homo habilis έζησε περίπου 2,4 με 1,5 εκατομμύρια χρόνια πριν. Υπήρξε ένα από τα πρώτα μέλη του γένους Homo που έζησε στη Νότια και Ανατολική Αφρική στα τέλη της Πλειόκαινου ή στις αρχές της Πλειστόκαινου εποχής, 2,5–2 εκατομμύρια χρόνια πριν, όταν και εξελίχτηκε από τις Αυστραλοπιθηκίνες. Ο H. habilis είχε μικρότερους γομφίους και μεγαλύτερο εγκέφαλο από τις Αυστραλοπιθηκίνες, και κατασκεύαζε λίθινα εργαλεία και πιθανότατα και εργαλεία από οστά ζώων. Όντας μία από τις πρώτες ανθρωπίδες που εντοπίστηκαν, ο Homo habilis ονομάστηκε «επιδέξιος άνθρωπος» από τον Λούις Λεκεϋ, τον ερευνητή που τον ανακάλυψε, κυρίως λόγω της σχέσης του με τα λίθινα εργαλεία. Ορισμένοι επιστήμονες προτείνουν να επαναταξινομηθεί το συγκεκριμένο είδος έξω από το γένος Homo, και να προσδιοριστεί ως είδος του γένους Αυστραλοπίθηκος, λόγω της μορφολογίας του σκελετού του που καθιστούσε το είδος δενδρόβιο, σε αντίθεση με τον διποδισμό των άλλων ειδών Homo.
Παρόλο που μέχρι πρότινος θεωρούνταν το παλαιότερο γνωστό είδος του γένους Homo, τον Μάιο του 2010 ανακοινώθηκε η περιγραφή ενός νέου είδους, του Homo gautengensis, απολιθώματα του οποίου βρέθηκαν στην Νότια Αφρική. Ο Homo gautengensis έζησε πιθανότατα πριν τον Homo habilis, γεγονός που τον καθιστά το παλαιότερο γνωστό μέλος του γένους Homo.

Ο Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός) ζει τα τελευταία 250.000 χρόνια. Μεταξύ 400.000 και 250.000 χρόνια πριν, εμφανίστηκε η τάση κρανιακής επέκτασης και χρήσης πιο περίπλοκων εργαλείων, γεγονός που αποτελεί απόδειξη μετάβασης από τον H. erectus στον H. sapiens. Άλλα αποδεικτικά στοιχεία υποδεικνύουν πως υπήρξε μετακίνηση των πληθυσμών του H. erectus έξω από την Αφρική, και ακολούθησε η περαιτέρω εξέλιξη και ειδογένεση του H. sapiens από τον Herectus στην Αφρική. Μία μεταγενέστερη μετακίνηση μέσα και έξω από την Αφρική αντικατέστησε εντέλει τους διάσπαρτους πληθυσμούς του H. erectus. Η θεωρία αυτή είναι γνωστή και ως Θεωρία «Πέρα από την Αφρική». Τα υπάρχοντα ευρήματα δεν αποκλείουν την εξέλιξη σε διαφορετικές περιοχές, ή την πρόσμιξη των H. sapiens με άλλος υπάρχοντες πληθυσμούς Homo.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως οι άνθρωποι είναι γενετικά αρκετά ομογενείς. Αυτό σημαίνει πως το DNA δύο ατόμων είναι πολύ πιο όμοιο συγκριτικά με τα άλλα ζώα, γεγονός που ίσως οφείλεται στην σχετικά πρόσφατη εξέλιξη του είδους.
Το είδος H. sapiens, αποτελείται από δύο υποείδη, τον H. sapiens sapiens (σύγχρονος άνθρωπος), και τον H. sapiens idaltu που έζησε πριν 160.000 στην Αιθιοπία και έχει αφανιστεί.

Ανατομία Σύγχρονου Ανθρώπου

Οι ανατομικά σύγχρονοι άνθρωποι εξελίχτηκαν από τους αρχαϊκούς Homo sapiens κατά την Μέση Παλαιολιθική, περίπου 200.000 χρόνια πριν. Η εμφάνιση των ανατομικών σύγχρονων ανθρώπων αρχίζει με τους πρώτους Homo sapiens sapiens, δηλαδή το υποείδος του Homo sapiens που περιλαμβάνει όλους τους σύγχρονους ανθρώπους. Τα παλαιότερα απολιθώματα ανατομικά σύγχρονων ανθρώπων είναι τα απολιθώματα Omo τα οποία έχουν ηλικία 195.000 χρόνων. Άλλα απολιθώματα περιλαμβάνουν τον Homo sapiens idaltu από το Χέρτο της Αιθιοπίας, τα οποία έχουν ηλικία 150.000 ετών, καθώς και τα απολιθώματα Skhul στο Ισραήλ τα οποία είναι ηλικίας 90.000 ετών.

Διαβάστε την συνέχεια εδώ