Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ:

 Η χαμένη Ατλαντίδα είναι ένα πολυσυζητημένο θέμα που συναρπάζει όσους την «αναζητούν».  Έως και σήμερα, θεωρείται ως ένας από εκείνους τους ιδιότυπους μύθους που πλησιάζουν και αγγίζουν την σφαίρα της πραγματικότητας. Θεωρείται μύθος, αφού κανείς δεν μπορεί να αποδείξει την ύπαρξή της ακόμα. Οι αναφορές όμως, στην Ατλαντίδα, γίνονται πρώτη φορά από ένα υπαρκτό πρόσωπο με βαρυσήμαντο λόγο, τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο, Πλάτωνα. Κατά καιρούς διάφορες ερμηνείες για την ακριβή της τοποθεσία έχουν παρουσιαστεί στην επιστημονική κοινότητα και στο διαδίκτυο. Η φυλή των Ατλάντων έχει εξίσου συναρπαστική ιστορία και αποτελούν -κατά πολλούς- μια μικρογραφία του σύγχρονου κόσμου.

ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ ΣΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ:

Ο Αθηναίος φιλόσοφος έμαθε για τον χαμένο πολιτισμό από έναν Αιγύπτιο ιερέα, ονόματι Σάις. Σε ένα ταξίδι του στην Αίγυπτο, ο Σάις του διηγήθηκε ιστορίες για τους Άτλαντες και την θεϊκή τους δύναμη. Σύμφωνα με τον σοφό ιερέα, ο πολιτισμός τους πέρασε «από σαράντα κύματα», ώσπου τελικά καταστράφηκε συθέμελα. Η θεϊκή οργή (ή ο εγωισμός τους) σήμανε το τέλος τους.  Όλα αυτά, τα θαυμαστά λόγια που άκουσε ο Πλάτωνας, τα μετέφερε στους μαθητές του Κριτία και Τιμαίο. Το έργο του «Ατλαντικός Λόγος» έμελλε να είναι η μόνη κληρονομιά της Ατλαντίδας που σώθηκε. Ο Πλάτωνας στάθηκε σαν δίαυλος ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ Η ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΜΥΘΟ;

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα στον «Τιμαίο», πέρα από τις Ηράκλειες Στήλες -το σημερινό Γιβλαρτάρ- υπήρχε ένα νησί. Το νησί αυτό ονομαζόταν Ατλαντίδα και το μέγεθός του ήταν τεράστιο (όσο η Λιβύη και η Ασία μαζί). Γεωγραφικά, τοποθετείται ανάμεσα στην Αμερική και την Ευρώπη. Κανείς όμως δεν είναι σίγουρος για την τοποθεσία. Η Ατλαντίδα ήταν ένα βασίλειο, μια χώρα από μόνη της. Μάλιστα, συνέβησαν και πολλές επιθέσεις προς την Αίγυπτο (την χώρα του Σάι) και την Ελλάδα (την χώρα του Πλάτωνα). Βέβαια, σύμφωνα με τις διηγήσεις του σοφού, κάποιες κατακτήσεις της Ατλαντίδας απλώνονταν ως την Β. Αφρική, την Αίγυπτο, την Ευρώπη και την -τότε Τυρρηνία- Ιταλία.

  Η πρωτεύουσά της  η Ποσειδωνία, ήταν χτισμένη σε κυκλικό σχήμα και ψηλά  σε έναν λόφο. Όπως και όλες οι ακροπόλεις μεγάλων πόλεων, έτσι και αυτή διακοσμούταν από μεγαλοπρεπή κτίρια, επιβλητικά παλάτια και ναούς.  Ένας από αυτούς τους ναούς φυσικά, ήταν του Ποσειδώνα, ενώ το παλάτι του βασιλιά βρισκόταν στην κορυφή. Οι αγρότες εκμεταλλεύονταν τον εύπορο κάμπο γύρω από το κέντρο και εφοδίαζαν τον λαό που ζούσε μία παραδεισένια ζωή!

  Σύμφωνα με τον μύθο, όταν έγινε η μοιρασιά των εδαφών της γης από τους θεούς, ο Ποσειδώνας πήρε την Ατλαντίδα. Ο θεός της θάλασσας την αργότερα ερωτεύθηκε μια νεαρή κόρη, την Κλειτώ. Δημιούργησε για εκείνη ένα μέρος σαν φρούριο, προστατευμένο με κυκλικά επίπεδα, για την κρατά ασφαλή και ευτυχισμένη. Το όνομα Ατλαντίδα εικάζεται πως προέρχεται από τον μυθικό γίγαντα Άτλαντα.

  Ο ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑΣ:

  Οι Άτλαντες, αρχικά, έζησαν μια «χρυσή εποχή», μια εποχή ευπορίας και ειρήνης. Κατά την εποχή αυτή, οι άνθρωποι του βασιλείου είχαν επικοινωνία με τους θεούς. Και οι θεοί τους έδιναν τον πλούτο της σοφίας τους για την ζωή, τον θάνατο και το νόημα της ύπαρξης.

  Την «χρυσή εποχή» διαδέχτηκε η «ασημένια» και αργότερα η «χάλκινη». Μαζί τους έφερναν σιγά σιγά και την παρακμή. Η ήρεμη ζωή σταμάτησε να υπάρχει και η ευτυχία «εγκατέλειψε» τους Άτλαντες.  Ο εγωϊσμός υπερνίκησε το ομαδικό πνεύμα που ήταν αναγκαίο για την συνύπαρξη και την ομαλή λειτουργία του βασιλείου. Στην «σιδερένια  εποχή» δε, η τεχνολογική άνθηση λειτούργησε ως ευχή και κατάρα για τους κατοίκους.

  Τότε, ήταν που άρχισαν να κάνουν χρήση όπλων που στην σημερινή εποχή θα ονομάζαμε πυρηνικά! Επιπλέον, σύμφωνα με την διήγηση, κατάφεραν να ταξιδέψουν στην Σελήνη, κι άλλα πολλά που απαιτούσαν πολύ εξελιγμένη νοημοσύνη και εξαιρετικά περίπλοκη τεχνολογία, (για τα δεδομένα της εποχής) για να πραγματοποιηθούν.

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ:

  To νησί της Ατλαντίδας λέγεται πως εξαφανίστηκε από μια μεγάλη έκρηξη. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, οι καπνοί που προκλήθηκαν ανέβηκαν τόσο ψηλά στον ουρανό, όσο 40 χιλιόμετρα. Φυσικά, οι κάτοικοι της Ανατολικής και Κεντρικής Μεσογείου έγιναν μάρτυρες αυτού που νόησαν ως θεϊκή πράξη. Ήταν ο Άτλαντας δηλαδή, που σηκώνει τον ουρανό, όπως συμβαίνει και στον γνωστό μύθο. Σύμφωνα με τις έρευνες, τον κατακλυσμό συμπλήρωσε ένα τσουνάμι.

  Σύμφωνα με τον Κριτία, ήδη 9.000 χρόνια πριν τον Πλάτωνα, το βασίλειο της Ατλαντίδας είχε κατακτήσει περιοχές της Λιβύης, έως και την Αίγυπτο. Οι Αθηναίοι τότε, ξεκίνησαν πόλεμο εναντίον των Ατλάντων και κατάφεραν να απελευθερώσουν τις υπό κατοχή περιοχές. Οι πόλεμοι  προκάλεσαν την θεϊκή οργή και μέσα σε μια μέρα, όλο το νησί βυθίστηκε στα βάθη της θάλασσας και εξαφανίστηκε για πάντα.

  Πολλοί μύθοι διηγούνται πως τελικά οι κάτοικοι της Ατλαντίδας κατάφεραν  να επιβιώσουν κάτω από την θάλασσα με θεϊκή χάρη και ξαναέχτισαν τον πολιτισμό τους εκεί, κρυφά από τον υπόλοιπο κόσμο. Φυσικά, όλες οι πιθανές τοποθεσίες που μπορεί να βρίσκεται η Ατλαντίδα έχουν ερευνηθεί και τίποτα που να παραπέμπει σε υποβρύχιο πολιτισμό δεν έχει βρεθεί.

 

ΟΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΙΘΑΝΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΠΩΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ: 

  Πολλοί πιστεύουν πως ο Πλάτωνας διηγήθηκε την ιστορία της Ατλαντίδας επηρεασμένος από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, που συνέβη πολύ πριν την εποχή του. Σύμφωνα με την θεωρία αυτή, η Ατλαντίδα συνδέεται με την καταστροφή που υπέστη η Θήρα, ένα γεγονός που την μετέτρεψε και γεωμορφολογικά.

  Το 1966, μια επιστημονική ομάδα μετέβη στην περιοχή και χρησιμοποιώντας ειδικά μηχανήματα για την καταγραφή του ωκεανού, κατάφεραν να συλλέξουν κάποια πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία! Δύο μορφολογικές τομές του πυθμένα μέσα στην Καλντέρα, υπέδειξαν πως στην περιοχή υπάρχει μια τεκτονική τάφρος. Μερικά χρόνια αργότερα, το 2003, μια νέα ομάδα επιδίωξε να ανακαλύψει νέα στοιχεία. Όμως κάτι τέτοιο στάθηκε εξαιρετικά δύσκολο λόγω των ηφαιστειακών προσχώσεων. Παρά το γεγονός πως βρέθηκαν κάποια γεωμορφολογικά ευρήματα σε διάταξη, οι επιστήμονες δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσουν καμία θεωρία.

  Μία από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες θέλει την Ατλαντίδα να βρίσκεται στην Ισπανία, κοντά στα στενά του Γιβλαρτάρ! Αυτή είναι μια έντονα αμφισβητούμενη θεωρία, παρά το γεγονός ότι ταιριάζει με τα όσα έγραψε ο Πλάτωνας.

  Οι αρχαιολόγοι, πεπεισμένοι πως θα αποκαλύψουν το μυστικό της Ατλαντίδας πραγματοποιήσαν έρευνα με αποτελέσματα που σύμφωνα με τους ίδιους, αποδεικνύουν πως η έδρα της Ατλαντίδας βρίσκονταν όντως στην Ισπανία. Εκεί, βόρεια του λιμανιού του Κάδιθ. Έγινε η λήψη μιας δορυφορικής φωτογραφίας που εμφανίζει τα ίχνη μιας βυθισμένης πόλης. Στην συγκεκριμένη περιοχή άλλωστε στο δέλτα του ποταμού Γουαλδακιβίρ αλλά και στην γύρω περιοχή είχαν παρατηρηθεί σεισμικές δονήσεις και τσουνάμι. Στην ίδια περιοχή έχουν βρεθεί παράξενα ίχνη που εικάζειται πως είναι προσπάθεις αναστήλωσης της πόλης ή «αναμνηστικές» απομιμήσεις της.

  Βέβαια, και σε αυτήν την περίπτωση δεν ήταν δυνατόν να εξαχθούν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία που θα έδιναν ένα τέλος στο μυστήριο της Ατλαντίδας.

  Το 2009, ένας βρετανός μηχανικός αεροναυπηγικής ισχυρίστηκε πως μπόρεσε να βρει τα ίχνη της χαμένης Ατλαντίδας μέσω μιας  εφαρμογής του Google Earth. Τα στοιχεία του βασίστηκαν σε κάποιες ενδείξεις που έμοιαζαν με οικοδομικά τετράγωνα στον πυθμένα της θάλασσας. Η τοποθεσία βρισκόταν κοντά στη νήσο Λα Πάλμα των Κανάριων νησιών.

  Η ανακοίνωση αυτή έφερε ιδιαίτερη αναταραχή στο διαδίκτυο με πολλούς υποστηρικτές και μη. Κατέληξε να θεωρείται θεωρία συνωμοσίας. Η εταιρεία Google θέλησε να κατευνάσει τα πνεύματα. Τότε οι ειδικοί εξήγησαν πως επρόκειτο για μια ανάγλυφη απεικόνιση της πορείας των πλοίων που είχαν περάσει από την περιοχή.

  Οι προσπάθειες να αποδειχθεί  πως εκεί βρίσκεται η Ατλαντίδα συνεχίστηκαν έντονα, αλλά τελικά ναυάγησαν. Τότε βγήκε στην επιφάνεια και μια ακόμη θεωρία, πως δηλαδή οι Αζτέκοι ήταν απόγονοι των Ατλάντων, πράγμα που φαίνεται από το όνομα του Θεού τους Κοτζακοάτλ, που σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας, παραπέμπει στον Άτλαντα.

  Πλέον, η περιοχή δεν εμφανίζει καμία γραμμή και κανένα ίχνος των δομών που είχαν βρεθεί. Φαίνεται πως η Google φρόντισε να επεξεργαστεί την εικόνα στο συγκεκριμένο σημείο, ώστε να παγώσει τις αντιδράσεις. Ή σύμφωνα με άλλους, για να κρύψει την αλήθεια.

  Άλλοι πάλι, θέλουν την χαμένη Ατλαντίδα να βρίσκεται στον Κυπριακό βυθό. Το έτος 2005, ένας Αμερικανός επιστήμονας, ο Ρόμπερτ Σάρμαστ, διατύπωσε δημόσια την άποψή του, πως η ιστορία της Ατλαντίδας από τον Πλάτωνα δεν μπορεί παρά να είναι πραγματική. Μάλιστα, υποστήριξε πως η τοποθεσία που θα έδινε τέλος στο μυστήριο, ήταν το σημείο του βυθού μεταξύ Κύπρου και της Συρίας και πως η νήσος της Κύπρου είναι μία κορυφή της Ατλαντίδας που κατάφερε να διασωθεί.

  Έναν χρόνο αργότερα, το 2006 είχε σκοπό να προχωρήσει σε περαιτέρω μελέτη στην περιοχή μαζί με μια ομάδα ειδικών και ερευνητών. Στα συμπεράσματά του τον οδήγησαν κάποια ευρήματα του 2004 στην περιοχή. Και τότε είχαν βρεθεί θραύσματα ανθρώπινων κατασκευών, αλλά και πάλι η θεωρία δεν μπορούσε να αποδειχθεί.

Τέλος, το έργο “Ατλαντίς”, του Αμερικανού πολιτικού Ιγνάτιου Ντόνελι, θεωρείται σταθμός για τις θεωρίες που σχετίζονται με την Ατλαντίδα. Στο έργο, το νησί τοποθετείται στις Αζόρες, στον κεντρικό Ατλαντικό Ωκεανό. Μεταξύ άλλων, άφηνε επίσης να εννοηθεί ότι οι βάσεις του πολιτισμένου κόσμου ξεκίνησαν από την Ατλαντίδα και ότι η Αίγυπτος ήταν η πρώτη αποικία που ίδρυσαν της.  Αν και το βιβλίο αυτό κατάφερε να ταράξει τα νερά και να δώσει τροφή για σκέψη στους αναγνώστες και την ερευνητική κοινότητα,  οι ισχυρισμοί του ήταν αβάσιμοι και ποτέ δεν αποδείχθηκε αληθινό το περιεχόμενό τους.

  ΥΠΗΡΞΕ ΟΜΩΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ Η ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ;

Κανείς δεν έχει απάντηση στον γρίφο της χαμένης Ατλαντίδας. Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως η χώρα δεν ήταν απλά στην φαντασία του Πλάτωνα. Θεωρούν πως η ουτοπία της «πολιτείας» του δεν συνδέεται σε καμία περίπτωση με την Ατλαντίδα, η οποία υπήρξε και αποτελούσε κράτος πρότυπο.

  Από την άλλη όμως πλευρά, αφού καμία έρευνα δεν έχει καταφέρει στο φως αδιάσειστα στοιχεία, η Ατλαντίδα θεωρείται μια μυθοπλασία. Συγκεκριμένα, έχει επικρατήσει η άποψη πως η περιγραφή της από τον Πλάτωνα δεν ήταν παρά μια αλληγορία. Είτε πρόκειται για την Αθήνα, την Τροία ή κάποια άλλη περιοχή, η Ατλαντίδα παραμένει ένα συναρπαστικό  μυστήριο που χάθηκε στα βάθη του χρόνου.

 

Χρυσούλα Μακάκη, Δημοσιογράφος