Δευτέρα 3 Ιουνίου 2019: Η ημέρα που σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι γης ο χρόνος γύρισε πολλά χρόνια πίσω! Στο Χαρτούμ, πρωτεύουσα του Σουδάν, έλαβαν χώρα οι πιο αιματηρές συμπλοκές μεταξύ του στρατού και άοπλων πολιτών. Συμπλοκές με νεκρούς που δεν μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους. Μια ειρηνική καθιστική διαμαρτυρία έξω απ’ το γενικό επιτελείο στρατού της χώρας βάφτηκε στο αίμα.

Ο Σουδανικός στρατός υπό τις διαταγές του Μεταβατικού Στρατιωτικού Συμβουλίου και με επικεφαλής τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (πρώην πολιτοφυλακή Τζατζαουίντ) έκανε εκτεταμένη χρήση πυρών και δακρυγόνων προς το πλήθος που διαδήλωνε ειρηνικά με σκοπό να το διαλύσει. Αποτέλεσμα; Τουλάχιστον 100 νεκροί διαδηλωτές! Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν έχει εξακριβωθεί και τουλάχιστον 40 πτώματα διαδηλωτών βρέθηκαν μέσα στον  ποταμό Νείλο που διασχίζει το Χαρτούμ. Εκατοντάδες άοπλοι τραυματίστηκαν σοβαρά και συνελήφθησαν, αμέτρητες οικογένειες γνώρισαν τον τρόμο και τη βία μέσα στα σπίτια τους σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ οι αγνοούμενοι είναι επίσης αναρίθμητη τούτη την ώρα. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες που έκαναν τον γύρο του κόσμου περίπου 70 άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, έπεσαν θύμα βιασμού.

Οι μεσαιωνικές τακτικές της κυβέρνησης του Σουδάν έχουν αποκλείσει την πρόσβαση το διαδίκτυο για τους πολίτες, ενώ οι συνεχείς στρατιωτικές περιπολίες στο Χαρτούμ έχουν καταστήσει αδύνατη την ακριβή καταμέτρηση των θυμάτων.

Ένα καζάνι που βράζει

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2018 απ’ τις Διαδηλώσεις της «Σουδανικής Εξέγερσης» και είχαν ειρηνικό χαρακτήρα. Τον επόμενο Απρίλη ο στρατός με πραξικόπημα καθαίρεσε τον επί τριάντα χρόνια δικτάτορα Ομάρ Αλ-Μπασίρ και θέσπισε ένα μεταβατικό στρατιωτικό συμβούλιο με ηγέτη αρχικά τον Αχμέντ Αουάντ Ιμπν Αούφ. Οι αντιδράσεις και οι διαμαρτυρίες ήταν τόσο έντονες που ο τελευταίος παραιτήθηκε την αμέσως επόμενη μέρα. Ο Αμπντέλ Φατάχ Αμπντελραχμάν Μπουρχάν επιλέχθηκε να ηγηθεί του Μεταβατικού Στρατιωτικού Συμβουλίου.

Οι διαδηλώσεις εκείνη την στιγμή εντάθηκαν και ο κόσμος συσπειρώθηκε ζητώντας απ’ το κυβερνών Μεταβατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο να παραδώσει άνευ όρων την εξουσία σε μία μεταβατική πολιτική κυβέρνηση η οποία να συνάδει με τα αιτήματα των πολιτών και να είναι έτοιμη για γενναίες μεταρρυθμίσεις στη Χώρα. Σύμμαχος του λαού σε αυτή την προσπάθεια ήταν η Ένωση Επαγγελματιών του Σουδάν και οι Δυνάμεις Ελευθερίας και Αλλαγής. 

Για τους επόμενους δύο μήνες, το Μεταβατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο συμμετείχε σε διάλογο με την Ένωση Σουδανών Επαγγελματιών και τις Δυνάμεις της Ελευθερίας και Αλλαγής σχετικά με τη σύσταση μίας κοινώς αποδεκτής μεταβατικής κυβέρνησης, ωστόσο προβάλλοντας αντιρρήσεις οι οποίες αφορούσαν τόσο τη σύνθεση της κυβέρνησης αυτής όσο και το να τεθεί επικεφαλής πολιτικό πρόσωπο. Παράλληλα ο Σουδανικός στρατός κατέβαλλε προσπάθειες προκειμένου να καταστείλει την μαζική καθιστική διαμαρτυρία έξω γενικό επιτελείο στρατού στο Χαρτούμ. Η Ένωση Επαγγελματιών του Σουδάν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για αιματηρό επεισόδιο, αφού όπως υποστήριζε στις 29 Μαΐου δύο πολίτες -ανάμεσά τους και μία έγκυος- πυροβολήθηκαν απ’ τις στρατιωτικές δυνάμεις. Η Ένωση προειδοποίησε ότι στρατιωτικά οχήματα των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας είχαν συγκεντρωθεί στον χώρο και ότι υπήρχαν έντονες ενδείξεις ότι το Μεταβατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο «σχεδίαζε και απεργαζόταν τον τερματισμό της ειρηνικής καθιστικής συγκέντρωσης διαμαρτυρίας με χρήση ακραίας βίας», δεδομένου του ότι είχαν ήδη προηγηθεί οι θάνατοι τριών ανθρώπων στις παρυφές του συγκεκριμένου χώρου.

Το ξέσπασμα της Βίας

Το χρονικό της αιματοβαμμένης ημέρας κύλησε ως εξής:

Στις 4:30 πμ οι πολιτοφυλακές του Τζατζαουίντ η Εθνική υπηρεσία πληροφοριών και άλλες δυνάμεις της χώρας επιθεωρούσαν το χώρο της καθιστικής διαμαρτυρίας προκειμένου να σχεδιάσουν την επίθεσή τους.

Στις 5:00 πμ έφτασαν περίπου 100 οχήματα στο χώρο εφοδιασμένα  με βαρέα πυροβόλα όπλα του στρατού, καθώς και αντιαρματικά και αντιαεροπορικά. Μαζί τους μετέφεραν εκατοντάδες οπλισμένους στρατιώτες. Οι στρατιωτικές δυνάμεις κινούνταν ήδη προς τον στόχο τους. Δύο μονάδες ακόμη με πεζούς και μία με λευκά φορτηγάκια δίχως πινακίδες προσέγγισαν το σημείο της επίθεσης.

Από τις 6:00 και μετά η κόλαση φανερώθηκε σε εκείνο το συγκεκριμένο κομμάτι του κόσμου. Η επίθεση ξεκίνησε και οι στρατιώτες τυφλωμένοι απ’ το μίσος πυροβολούσαν αδιακρίτως προς τον άμαχο πληθυσμό. Οι σφαίρες έπεφταν βροχή μαζί με βόμβες κρότου λάμψης και οι νεκροί έπεφταν στο δρόμο κατά δεκάδες. Οι σκηνές που είχαν τοποθετήσει εκεί οι διαδηλωτές κάηκαν απ’ τους στρατιώτες και όταν τα πτώματα άρχισαν να στοιβάζονται εκείνοι τα πετούσαν στο Νείλο σαν να ήταν σακούλες με σκουπίδια.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, η πρώτη φάση της επίθεσης περιελάμβανε διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης και του τακτικού στρατού. Κατά τη δεύτερη φάση, τα στρατιωτικά οχήματα αποχώρησαν και τα οχήματα των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης «κινήθηκαν ανάμεσα στα οδοφράγματα». Μετά την κύρια επίθεση, οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης πυροβόλησαν τραυματισμένους διαδηλωτές σε τρία νοσοκομεία του Χαρτούμ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, για την αιματηρή καταστολή χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 200 στρατιωτικά οχήματα, περισσότεροι από 10.000 στρατιώτες, καθώς και άλλες άγνωστες παραστρατιωτικές δυνάμεις με αστυνομική περιβολή.

Οι καθιστικές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στις σουδανικές πόλεις Πορτ Σουδάν, Ελ-Γκεντάρεφ και Σίντζα επίσης δέχτηκαν «επιδρομή και επίθεση από τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης» στις 3 Ιουνίου.

Που μπορεί να φτάσει άραγε ένας άνθρωπος ή μία ομάδα προκειμένου να μη χάσει την εξουσία; Η απάντηση για το πόσο αιμοβόρο πλάσμα μπορεί να γίνει ο άνθρωπος όταν ακόμη και οι ίδιοι οι νόμοι των υπηρετούν δόθηκε με τον χειρότερο τρόπο εκείνη τη μέρα στο Χαρτούμ.

Κωνσταντίνος Καμπάκης, Δημοσιογράφος