Η Ελλάδα έχει περίπου 6.000 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες τα οποία αποτελούν τους καλοκαιρινούς προορισμούς των Ελλήνων και των ξένων επισκεπτών. Το κάθε νησί έχει τη δική του ομορφιά και τη δική του κουλτούρα και παράδοση. Ήδη από τα αρχαία χρόνια τα νησιά αποτελούσαν σταθμούς ανεφοδιασμού για τα ελληνικά πλοία, καθώς ήταν γέφυρες με γειτονικές χώρες. Κάποια νησιά έχουν συνδεθεί με τις περιπέτειες του μυθικού Οδυσσέα. Αυτά τα νησιά είναι η Κέρκυρα γνωστό ως το νησί των Φαιάκων και η Ιθάκη.

Το νησί των Φαιάκων

Ένα από τα πιο όμορφα νησιά που ξεχωρίζουν για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και ιστορία είναι η Κέρκυρα. Η ονομασία «Κέρκυρα»  προέρχεται από τη δωρική διάλεκτο Κόρκυρα, ενώ κατά τη περίοδο του Βυζαντίου ονομαζόταν Κορυφώ, λόγω των δύο κορυφών που φαινόντουσαν από το νησί. Στους ξένους επισκέπτες η ονομασία που επικρατεί είναι Corfu. Ωστόσο, η μυθολογία διηγείται ότι το νησί πήρε το όνομα του από τη νύμφη Κέρκυρα, η οποία ήταν κόρη του Ασωπού. Ο Δίας την ερωτεύθηκε και την μετέφερε στο νησί, χάρη στην ένωση των δύο δημιουργήθηκαν οι Φαίακες.

Περίπου τον 12ο αιώνα π.Χ. οι Φαίακες αποτελούσαν τους πρώτους κατοίκους. Οι προπάτορες τους ήταν ο Φαίακας και ο γιος του Ναυσίθωος. Ήταν άριστοι ναυτικοί δεξιοτέχνες και γνωστοί για τη φιλοξενία τους. Στα Ομηρικά έπη γίνονται αναφορές για το νησί των Φαιάκων ως ο τελευταίος προορισμός του Οδυσσέα πριν γυρίσει στην Ιθάκη. Ο Όμηρος πίστευε ότι η Σχερία ήταν η Κέρκυρα καθώς οι Φαίακες αποτελούσαν μυκηναϊκά φύλλα.

Ο Οδυσσέας έχοντας φύγει από το νησί της Καλυψούς ναυάγησε στο νησί των Φαιάκων. Η πριγκίπισσα Ναυσικά, κόρη του βασιλιά Αλκινόου, τον βρήκε λιπόθυμο. Αφότου ο Οδυσσέας ανέκτησε τις αισθήσεις του, η πριγκίπισσα τον φρόντισε δίνοντας του ρούχα και φαγητό και τον οδήγησε στο παλάτι. Ο Οδυσσέας διηγήθηκε τις περιπέτειες του και ο βασιλιάς του πρόσφερε την φιλοξενία του και ένα πλοίο γεμάτο δώρα για να γυρίσει στην πατρίδα του.

Μέχρι τη σύγχρονη εποχή η Κέρκυρα λεηλατήθηκε και πολιορκήθηκε από ξένους κατακτητές. Αμέτρητες φορές. Στις 21 Μαΐου του 1864 ενώθηκε με το ελληνικό κράτος. Η περίοδος που επηρέασε και διαμόρφωσε την κουλτούρα των Κερκυραίων ήταν η περίοδος της Ενετοκρατίας (1386-1797). Άφησε το στίγμα της σε όλους τους τομείς όπως στη τέχνη, τη γλωσσική διάλεκτο, τη μουσική και την αρχιτεκτονική. Η παρέμβαση των Ενετών φαίνεται στο Νέο Φρούριο που αποτελεί επέκταση των παλαιότερων βυζαντινών οχυρώσεων. Χτίστηκαν  με σκοπό να προστατεύσουν τη πόλη από τη τουρκική απειλή. Επιπλέον, δημιούργησαν την ωραιότερη και μεγαλύτερη πλατεία ,όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και των Βαλκανίων, τη Σπιανάδα.

Μέσα από τα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν, το νησί κατοικούνταν από την Παλαιολιθική εποχή. Υπάρχουν πολλοί αρχαιολογικοί χώροι που τραβούν το ενδιαφέρον των επισκεπτών. Ακόμη και σήμερα διασώζονται κάποια τμήματα από την  αρχαία πόλη της Κέρκυρας, η οποία είναι γνωστή με την ονομασία Παλαιόπολη. Χτίστηκε τον 8ο αιώνα από τους Δωριείς Κορίνθιους. Η Παλαιόπολη συμπεριελάμβανε την αγορά, το λιμάνι που γινόντουσαν οι εμπορικές συναλλαγές, ναούς, δημόσια κτίρια αλλά και τα λουτρά. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν το πώς διεξαγόταν η ζωή στην αρχαία Κέρκυρα.

Η πατρίδα του Οδυσσέα

Η Ιθάκη συμβολίζει τη νοσταλγία για την πατρίδα καθώς έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης πολλών ποιητών. Η ονομασία του νησιού προέρχεται από τον Ίθακο, γιο του Πτερελάου και της Αμφιμήδης. Το όνομα «Ιθάκη» παραμένει αναλλοίωτο μέσα στον χρόνο, ωστόσο σε κάποιες περιόδους υπήρξαν και άλλες ονομασίες. Μερικές από αυτές ήταν Φιάκι, Τεάκι, Θιάκι ή Νηρικίη. Το πανέμορφο αυτό νησί με την ήρεμη φύση, τις καταγάλανες παραλίες και τους παραδοσιακούς οικισμούς αποτελεί έναν από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς.

Η Ιθάκη αποτελεί την πατρίδα του βασιλιά Οδυσσέα. Μέσα από την Οδύσσεια του Ομήρου, ο Οδυσσέας άφησε το βασίλειο του, τη σύζυγό του, Πηνελόπη και τον γιο του Τηλέμαχο, για να πάρει μέρος στον Τρωικό Πόλεμο. Μετά το τέλος του πολέμου, για 10 χρόνια περιπλανιόταν στη θάλασσα με σκοπό να φτάσει στο νησί του. Αν και επισκέφτηκε πολλούς και μαγευτικούς τόπους στο μυαλό του παρέμενε η ομορφιά της Ιθάκης. Μετά από την παραμονή του στο νησί των Φαιάκων, κατάφερε να επιστρέψει, να σμίξει με την γυναίκα του και τον γιο του και να ξαναπάρει στα χέρια του την κυριαρχία του νησιού.

Η Ιθάκη ενώθηκε με την Ελλάδα στις 21 Μαΐου του 1864. Από την αρχαιότητα αποτελούσε σημαντικό εμπορικό σημείο αλλά με τα χρόνια η αξία του χάθηκε και το μεγάλο εμπορικό σημείο μεταφέρθηκε στη Κεφαλονιά. Κατά τη διάρκεια των ετών κατακτήθηκε από τις ξένες δυνάμεις. Όπως και τα υπόλοιπα νησιά του Ιουνίου, η περίοδος που επηρέασε την διαμόρφωση της κουλτούρας των κατοίκων ήταν κατά την Ενετοκρατία.

Η αλησμόνητη πατρίδα του πολυμήχανου Οδυσσέα αποτέλεσε ένα μεγάλο ζήτημα για τους επιστήμονες. Πολλοί υποστήριξαν ότι ως Ιθάκη παρουσιάζεται η Λευκάδα ενώ κάποιοι άλλοι υποστήριξαν ότι είναι η Κεφαλονιά. Παρόλα αυτά έχουν γίνει πολλές ανασκαφές στην Ιθάκη για να αποδείξουν ότι πρόκειται για το μέρος που περιγράφει ο Όμηρος. Το 2006 η αρχαιολογικό τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων πραγματοποίησε ανασκαφές στο χωριό Άγ. Αθανάσιος. Εκεί ανακάλυψαν πινακίδες με γραμμική γραφή πάνω στις οποίες αποτυπώνονται σκηνές της Οδύσσειας αλλά και της Ιλιάδας.

Θεωρώντας ότι εκεί βρίσκεται το ανάκτορο του Οδυσσέα, στις ανασκαφές που έγιναν το 2010 βρέθηκε μια πηγή που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα δηλαδή την εποχή που έζησε ο Οδυσσέας. Επίσης, αδιαμφισβήτητο στοιχείο ότι εκεί βρισκόταν το παλάτι είναι κάποια τείχη με κατεργασμένες πέτρες που διασώζονται. Αν και πρόκειται για μια μείζονος σημασίας ανασκαφή, από το 2011 οι εργασίες σταμάτησαν αφήνοντας τις έρευνες στη μέση, χωρίς να αποκαλυφθεί αν ο ήρωας του Ομήρου, ο Οδυσσέας έμενε εκεί.

Γεωργία Γαϊδατζή, Δημοσιογράφος