Στις αρχές Μαΐου του 2018 κυκλοφόρησε το single του καλλιτέχνη της ραπ Donald Glover (Childish Gambino), με τον τίτλο «This is America». Τόσο οι στίχοι του τραγουδιού όσο και οι αναπαραστάσεις που παρουσιάζονται στο βίντεοκλιπ, σχολιάζουν με επικριτικό τρόπο τη ρατσιστική βία στις ΗΠΑ. Πιο συγκεκριμένα, δείχνει ότι τα όπλα είναι πιο σημαντικά από την ανθρώπινη ζωή, η τρομοκρατία αυξάνεται, οι αστυνομικοί επιτίθενται σε έγχρωμους μαθητές κι άλλα πολλά που είναι εμφανέστατα στο βίντεο κλιπ. Δυστυχώς το εν λόγω κομμάτι αντικατοπτρίζει τη σκληρή πραγματικότητα των ΗΠΑ.

Επίσης, η Κίνα έχει μεγάλο φυλετικό πρόβλημα, καθώς σε πολλές παραστάσεις και διαφημίσεις, οι έγχρωμοι είναι οι δούλοι και τα κατώτερα όντα. Εξαιρετική ειρωνεία θα μπορούσα να πω, που ο χαρακτηρισμός «κινέζικος ιός» τους έθιξε, ενώ είναι ένας λαός που δεν δέχεται το διαφορετικό. Εκτός κι αν θεωρείται φυσιολογικό να βάλεις έναν έγχρωμο στο πλυντήριο, ώστε να βγει ένας λευκός Κινέζος. Φυσικά και δεν ισχύει για όλους, αλλά δεν παύει να είναι ντεφάκτο και τα κινεζικά ΜΜΕ να αναπαράγουν τέτοιες ρατσιστικές εικόνες.

Η διαχρονικότητα του αμερικανικού φυλετικού ρατσισμού

Στις 25 Μαΐου ένας Αφροαμερικανός δολοφονήθηκε από αστυνομικό στη Μινεάπολη της Μινεσότα των ΗΠΑ. Ο άτυχος Τζορτζ Φλόιντ, πεσμένος μπρούμυτα στο έδαφος δίπλα στο περιπολικό, με έναν αστυνομικό να τον έχει ακινητοποιήσει βάζοντας το γόνατό του στο λαιμό του, διαμαρτυρόταν για αρκετά λεπτά ότι δε μπορούσε να αναπνεύσει, αφήνοντας πίσω γυναίκα και ανήλικα παιδιά. Έτσι ξεκίνησε ένας «εμφύλιος πόλεμος» μεταξύ υπηκόων και αστυνομίας, σε κάθε πολιτεία των ΗΠΑ.

Η ανεξέλεγκτη αστυνομική βία της Αμερικής αυξάνεται με το πέρασμα των χρόνων κι αυτό γίνεται αντιληπτό κυρίως από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Διότι στα περισσότερα βίντεο που δείχνουν συλλήψεις μαύρων,  γίνεται πάντα λόγος για τους «μαύρους που τυχαίνει να μοιάζουν με τους εγκληματίες μαύρους».

Βέβαια, υπάρχουν και τα fake news, όπως το εν λόγω βίντεο, που αυξάνουν την οργή των πολιτών. Απεικονίζονται δυο λευκοί αστυνομικοί που συλλαμβάνουν Αφροαμερικανό ο οποίος καπνίζει αμέριμνος και υποτίθεται πως είναι υπάλληλος του FBI. Κάτι τέτοιο βέβαια δεν ισχύει, διότι ο χρήστης του Instagram που φέρεται πως είναι η πηγή του βίντεο είπε ότι επέλεξε να μοιραστεί το βίντεο αυτή τη στιγμή, επειδή η δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ στη Μινεάπολη είχε προκαλέσει φυλετικές εντάσεις σε όλη την χώρα. Ο χρήστης @thisisnike1 λοιπόν, επιβεβαίωσε σε ένα σχόλιο του Instagram ότι ο ισχυρισμός ότι ο άντρας ήταν μυστικός πράκτορας του FBI ήταν μια φήμη που ξεκίνησε στο Twitter. Μάλιστα, το βίντεο είναι παλιό, μιας και τραβήχτηκε πέρυσι.

Στη Μινεάπολη το 20% του πληθυσμού είναι Αφροαμερικανοί, όπως και ο αρχηγός της αστυνομίας. Βέβαια, αυτό δεν απέτρεψε την επίθεση, ούτε αποτέλεσε παρελθόν ο ρατσισμός. Στις πολυπολιτισμικές ΗΠΑ, οι λευκοί (καταγόμενοι από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική) συγκροτούν την πληθυσμιακή πλειοψηφία σε ποσοστό 72,4% (223.553.265 εκατομμύρια), σύμφωνα με απογραφή του 2010. Οι ισπανόφωνοι Λατίνοι αποτελούν το 15% του πληθυσμού και οι Αφροαμερικάνοι αποτελούν την μεγαλύτερη φυλετική μειοψηφία με ποσοστό 13%. Γενικά η πλειοψηφία των κατοίκων των ΗΠΑ είναι λευκοί και αγγλόφωνοι αν και υπάρχουν αρκετές τοπικές εξαιρέσεις κυρίως σε περιοχές του Νότου όπου ζει το 55% των Αφροαμερικανών.

Η έρευνα της Mapping Police Violence για τους νεκρούς Αφροαμερικανούς από αστυνομικά πυρά

Μεταξύ του 2013 και του 2019, η αστυνομία στις Ηνωμένες Πολιτείες σκότωσε 7.666 άτομα, σύμφωνα με στοιχεία της Mapping Police Violence, μια ομάδα έρευνας και συνηγορίας. Παρά το ποσοστό που αντιπροσωπεύει μόνο το 13% του πληθυσμού των ΗΠΑ, οι Αφρομερικάνοι είναι δυόμισι φορές πιο πιθανό από τους λευκούς Αμερικανούς να σκοτωθούν από την αστυνομία.

Οι τρεις μεγαλύτερες πολιτείες – Καλιφόρνια, Τέξας και Φλόριντα – έχουν τον υψηλότερο συνολικό αριθμό δολοφονιών έγχρωμων από αστυνομικούς. Μόλις αυτοί οι αριθμοί προσαρμοστούν για το μέγεθος του πληθυσμού και τα δημογραφικά στοιχεία, σχεδόν σε κάθε πολιτεία, οι Αφροαμερικανοί αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από τα αστυνομικά πυρά.

Στη Γιούτα, οι Αφροαμερικανοί αποτελούν το 1,06% του πληθυσμού, αλλά αντιπροσώπευαν το 10% των δολοφονιών της αστυνομίας τα τελευταία επτά χρόνια – ένα δυσανάλογο ποσοστό 9,21 φορές. Στη Μινεσότα, οι Μαύροι Αμερικανοί είναι σχεδόν τέσσερις φορές πιο πιθανό να σκοτωθούν από την επιβολή του νόμου, με τα έγχρωμα θύματα να αποτελούνται από το 20% αυτών που σκοτώθηκαν, παρά το ότι αποτελούσε μόνο το 5% του συνολικού πληθυσμού.

Ο παρακάτω χάρτης δείχνει τις δολοφονίες στις 50 πολιτείες των ΗΠΑ.

Επισκεφθείτε το mapping police violence ή το aljazeera.com

Διαδηλωτές ή μπαχαλάκηδες;

«Πρόωρα ή όχι, η ζωή επιστρέφει σε κάποιου είδους κανονικότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες, και η κανονικότητα αναπόφευκτα περιλαμβάνει τη δολοφονία ενός άοπλου, ακινητοποιημένου μαύρου από λευκούς αστυνομικούς, η οποία πυροδοτεί ταραχές στους δρόμους. Η χώρα μοιάζει πραγματικά να ξαναμπαίνει στο συνηθισμένο της αυλάκι». Έτσι ξεκινάει άρθρο στους New York Times.

Αλλά που στο καλό είναι όλες αυτές οι ειρηνικές διαδηλώσεις για τους αδικοχαμένους Αφροαμερικανούς; Σπασμένες βιτρίνες, καμένα κτίρια κι αυτοκίνητα, επιθέσεις σε λευκούς πολίτες και αστυνομικούς, δακρυγόνα.. Τέσσερις άνθρωποι – τρεις διαδηλωτές και ένας ομοσπονδιακός αστυνομικούς – έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των αιματηρών διαδηλώσεων από πυρά «αγνώστων». Απαγόρευση κυκλοφορίας επιβλήθηκε στις περιοχές της Μινεάπολις, Λος Άντζελες, Σαν Φρανσίσκο, Σικάγο, Ατλάντα, Ντένβερ, Φιλαδέλφεια, Πίτσμπεργκ, Σιάτλ, Μαϊάμι, Κλίβελαντ, Κολόμπους, Πόρτλαντ, Μιλγουόκι και στο Σολτ Λέικ Σίτι.

Κοντά στην πλατεία Union στο Μανχάταν, ένα αστυνομικό όχημα πυρπολήθηκε ενώ στο Λος Άντζελες ένα αστυνομικό πόστο μέσα σε εμπορικό κέντρο κάηκε ενώ λεηλατήθηκαν τα κοντινά καταστήματα. Στο Νάσβιλ του Τενεσί, ένα ιστορικό δικαστήριο τυλίχτηκε στις φλόγες και στο Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτα, οχήματα κάηκαν σε διάφορες περιοχές. Στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβανία, οι διαδηλωτές εισέβαλαν σε ένα κατάστημα κοντά στο Δημαρχείο και έβαλαν φωτιά. Την ίδια ώρα προσπάθησαν να γκρεμίσουν το άγαλμα ενός πρώην δήμαρχου. Στο Όκλαντ, το Σαν Χοσέ και το Λος Άντζελες, οι διαδηλωτές μπλόκαραν τους αυτοκινητόδρομους και η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα. Ακόμα και καταστήματα της Nike ήταν το έλεος των μπαχαλάκηδων, ενώ έκανε αντιρατσιστική καμπάνια.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά τους. Πρώτον με ποιο δικαίωμα πας να καταστρέψεις ξένη περιουσία; Δηλώνεις Antifa, φοράς μάσκα για να μη σε αναγνωρίσουν, φωνάζεις ‘’all cops are bastards’’ και καταστρέφεις ότι βρίσκεις μπροστά σου; Πας και χτυπάς λευκούς, έγχρωμους πολίτες και αστυνομικούς και μετά περιμένεις να μείνει άπραγο το αστυνομικό σώμα; Ακόμα και αυτοί που όντως διαδηλώνουν ειρηνικά και έχουν μόνο αυτό σκοπό, στιγματίζονται. Δεύτερον, εκμεταλλεύεσαι την κατάσταση και πας να κλέψεις καταστήματα, ω μεγάλε διαδηλωτή; Εάν ο καταστηματάρχης όμως προσπαθήσει να σε εμποδίσει, θα τον χτυπήσεις μέχρι να χάσει τις αισθήσεις του. Ακόμη κι αν σου βγάλει όπλο, πάλι αυτός θα φταίει, διότι έπρεπε να σε αφήσει να διαπράξεις έγκλημα, σωστά; Καμία λογική..

Τρίτον, η αμερικανική αστυνομία. Το ACAB (all cops are bastards) δεν βγήκε έτσι τυχαία. Τόση βία, τόση κατάχρηση εξουσίας έχει συνέπειες. Κι αυτές είναι να καταστραφεί μία ολόκληρη χώρα επειδή ο λαός δε μπορεί να καταλάβει ότι όλοι είναι άνθρωποι. Πολλοί Αμερικάνοι αστυνομικοί έχουν πλέον έμφυτο τον ρατσισμό και οι ύποπτοι και οι ένοπλοι είναι πάντα οι Αφροαμερικάνοι. Τέταρτον, δεν υπάρχει η στοιχειώδης παιδεία. Εάν υπήρχε, όχι μόνο δεν θα μοιράζονταν απλόχερα όπλα, αλλά τα ποσοστά βίας θα ήταν και τα χαμηλότερα.

Ο ρατσισμός της Κίνας

Επίσης, η Κίνα δεν είναι και τόσο φιλική, όσο θέλει να δείχνει. Η Κίνα εξέφρασε «την έντονη αγανάκτησή της» για την ανάρτηση που έκανε στις 16/3 στο Twitter ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τον κορωνοϊό ως «κινέζικο ιό». Την επόμενη μέρα το επίσημο κινεζικό πρακτορείο Xinhua εκτίμησε σε σχόλιό του ότι η χρήση «ρατσιστικών και ξενοφοβικών χαρακτηρισμών προκειμένου να αποδοθούν ευθύνες για την επιδημία σε άλλες χώρες απλώς αποκαλύπτουν την ανευθυνότητα και την ανικανότητα κάποιων πολιτικών».

Παρά τις θεωρίες συνωμοσίας, δεν είναι και τόσο κατανοητός αυτός ο εκνευρισμός όταν ο COVID-19 αποκαλείται «κινέζικος ιός». Στην πόλη Wuhan, επαρχία Hubei, στην Κίνα, εμφανίστηκε συρροή κρουσμάτων πνευμονίας. Στις 9 Ιανουαρίου 2020 οι υγειονομικές αρχές της Κίνας ανακοίνωσαν ότι πρόκειται για νέο στέλεχος κορωνοϊού (2019-nCoV). Έτσι λοιπόν κάθε χώρα του πλανήτη (εκτός από το Βιετνάμ) μολύνθηκε από αυτό τον ιό. Η ερώτηση είναι η εξής, αφού για πρώτη φορά βρέθηκε εκεί ο ιός, γιατί να μη λέει ο κόσμος ότι ο τόπος προέλευσης είναι η Κίνα; Ίσως φταίει το γεγονός ότι το tweet το έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ, επειδή έχει κάνει κατά καιρούς σεξιστικά και ρατσιστικά σχόλια. Εάν όμως το έλεγε ο Τζο Μπάιντεν (ο οποίος είχε κατηγορηθεί και για σεξουαλική παρενόχληση), ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για τον Λευκό Οίκο, θα υπήρχε τέτοια θύελλα αντιδράσεων; Μπορεί και ναι, αλλά χωρίς να ασχοληθεί ιδιαίτερα κάποιο μέσο ή πολιτικό πρόσωπο της Κίνας.

Τα στρατόπεδα κράτησης Ουιγούρων

Ας κάνουμε μία αναδρομή στο 2018. Η Επιτροπή για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων του ΟΗΕ ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες Κινέζοι μουσουλμάνοι κρατούνται σε στρατόπεδα με την αιτιολογία αντιμετώπισης της τρομοκρατίας και στόχο την «επανεκπαίδευση» τους. Ο ΟΗΕ με ανακοίνωσή του κάλεσε την Κίνα να σταματήσει αυτή την πρακτική, με την απειλή κυρώσεων, καθώς παραβιάζονται βασικά δικαιώματα των Ουιγούρων, που στη συντριπτική πλειονότητά τους ζουν στην επαρχία Ξινγιάνγκ. Σύμφωνα με την Επιτροπή κατά των Φυλετικών Διακρίσεων, που ερευνά την υπόθεση από το 2009, ο αριθμός των Ουιγούρων που κρατούνται στα «στρατόπεδα επανεκπαίδευσης» μπορεί να κυμαίνεται από δεκάδες χιλιάδες έως και ένα εκατομμύριο ανθρώπους.

Φυσικά και το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οφείλονται ξανά σε αντικινεζική προπαγάνδα. Όμως το διαψεύδουν ανεξάρτητοι ερευνητές, στους οποίους ήρθαν στην κατοχή τους αξιόπιστες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μέλη της μειονότητας των Ουιγούρων κρατούνται σε μέρη τα οποία «μπορούν να περιγραφούν σαν μυστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης», όπου δεν εξασφαλίζεται κανένα ανθρώπινο δικαίωμα.

Όπως αναφέρει το Associated Press, που έκανε συνεντεύξεις με πρώην κρατούμενους των στρατοπέδων αυτών, στους χώρους αυτούς ένοπλοι στρατιώτες έχουν αναλάβει τη φύλαξή τους, ενώ τους επιβάλλεται να απαρνηθούν το θρήσκευμα τους, να ασκούν κριτική στον εαυτό τους και τους συγγενείς και φίλους τους και να δηλώνουν ευχαριστίες προς το Κομμουνιστικό Κόμμα. Επίσης καταγγέλλουν ξυλοδαρμούς, ακόμη και μέχρι θανάτου. Άλλες πληροφορίες μιλούν για παρακολούθηση των Ουιγούρων με ηλεκτρονικά μέσα, αυξημένη παρουσία αστυνομικών και αυστηρούς κανονισμούς εναντίον των θρησκευτικών ηθών και του τρόπου ένδυσης. Η Κίνα αρνείται την ύπαρξη των στρατοπέδων κράτησης, ωστόσο υποστηρίζει ότι άτομα που έχουν υποπέσει σε μικρά αδικήματα «στέλνονται σε κέντρα εκπαίδευσης και επανένταξης».

Ο ρατσισμός στις ΗΠΑ δεν θα αποτελέσει ποτέ παρελθόν εάν οι υπήκοοι δεν βάλουν καλά στο μυαλό τους ότι η κοινωνία τους έχει εμμονή με τον φυλετισμό, ότι είναι μία χώρα που χρειάζεται κοινωνικές και ψυχολογικές αλλαγές. Επίσης, οι περισσότεροι Αμερικάνοι πάντα θα ξεπερνούν τα όρια, όπως με τους τωρινούς βανδαλισμούς. Όσον αφορά την Κίνα; Πριν ο πολιτικός κόσμος κάνει λόγο για ρατσιστικές επιθέσεις εξαιτίας της πανδημίας, ενώ ξεκίνησε από εκεί, θα πρέπει να επανεξετάσει τον φυλετικό και θρησκευτικό ρατσισμό που οι ίδιοι δημιουργούν μέσω στρατοπέδων και γελοίων σόου. Διότι ο ρατσισμός δεν είναι η πανδημία της Αμερικής, αλλά ολόκληρου του πλανήτη. Επίσης στη 1 Ιουνίου μέλη και φίλοι αριστερής παράταξης, κρατώντας πικέτες και πανό με συνθήματα όπως: «Καμία ‘ανάσα’ στο σύστημα που γεννάει κρίσεις, πολέμους, ρατσισμό – Αντεπίθεση για την ανατροπή του», “It’s Trump, it was Obama, but always above all it’s capitalism” κ.α. συγκεντρώθηκαν έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία των Αθηνών, φωνάζοντας συνθήματα όπως: «Ο καπιταλισμός μας φέρνει ασφυξία, οργάνωση κι αγώνας για άλλη εξουσία», «Των καπιταλιστών η δημοκρατία, είναι για το λαό καταστολή και βία». Είναι εξωπραγματική η άσχετη σύνδεση ενός διαχρονικού προβλήματος με τον καπιταλισμό. Είναι θέμα παιδείας να εξαλειφθεί ο ρατσισμός και όχι θέμα οικονομίας. Βασικά ναι, είναι κι αυτό αλλά αφορά τις πιο φτωχές χώρες, με μεγάλα ποσοστά ανεργίας, όπως το «οι ξένοι μας παίρνουν τις δουλειές, να πάνε στις χώρες τους». Να υποστηρίζονται όλες οι ιδεολογίες, αρκεί να γίνεται σωστά.

Μαρία Γερμαντζίδου, Δημοσιογράφος