Το Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου τελέστηκε, στα πλαίσια της 84ης Διεθνούς Έκθεσης της Θεσσαλονίκης, στον χώρο εκδηλώσεων του Υπουργείου η ομιλία με τίτλο «Το αποτύπωμα της έρευνας στην Κοινωνία και την Οικονομία.» Οι ακροατές είχαν την ευκαιρία να πληροφορηθούν για την δράση καινοτόμων επιχειρήσεων, τα αποτελέσματα σημαντικών ερευνητικών προγραμμάτων και την συμβολή τους στην προοδευτική ανάπτυξη των επιχειρηματικών κλάδων της χώρας.

Ο κος Κωνσταντίνος Απέργης, από την διεύθυνση Υποστήριξης Δράσεων Έρευνας και Καινοτομίας της ΓΓΕΤ, παρουσίασε στο κοινό το πρόγραμμα «Δράση». Στόχος των συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας αποτελεί η ενίσχυση ολοκληρωμένων δομών αναδυόμενων ή υφιστάμενων συνεργατικών σχημάτων. Με την χρήση καινοτόμων τεχνολογιών συντελείται η διαδικασία ανάπτυξης και αξιοποίησης καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών. Σκοπός του προγράμματος ορίζεται η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μικρών υπηρεσιών, η ενίσχυση ίδρυσης ή αναβάθμισης της λειτουργίας συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας, η ανταλλαγή και μεταφορά γνώσεων και η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και διαφόρων άλλων οργανισμών. Έπειτα παρουσίασε τον όρο «Innovation Clusters» που αποτελεί το σύνολο αλληλεξαρτώμενων και συναγωνιστικών επιχειρήσεων που συνδέονται με την αλυσίδα προστιθέμενης αξίας, έχοντας κοινούς πελάτες και προμηθευτές. Με αυτό τον τρόπο προωθείται η περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη και  διαγράφεται σημαντική καινοτομική εξέλιξη, καθώς οι επιχειρήσεις  έχουν την δυνατότητα να εκμεταλλευτούν εμπειρίες και τεχνολογικές παροχές.

Στην συνέχεια η κα Ιωάννα Μυλωνά, από την διεύθυνση της Υποστήριξης Δράσεων Έρευνας και Καινοτομίας, ανέλυσε το ζήτημα της πιστοποίησης δαπανών επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας των επιχειρήσεων. Δήλωσε πως δημιουργικές εργασίες αναλαμβάνονται με σκοπό την αύξηση του αποθέματος την γνώσης, την τεκμηρίωση και την χρήση επινοημένων εφαρμογών. Έτσι παρουσιάζεται ένα σύγχρονο εργαλείο αναπτυξιακής χρηματοδότησης σε σχέση με τις επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις.

Ακολούθησε ο κος Μ. Πλειώνης, Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και παρουσίασε την δράση του εθνικού πόλου έρευνας στα Πεδία Πρόληψης και Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, καθώς και Πρόγνωσης, Εντοπισμού, Παρακολούθησης, Καταγραφής και Διαχείρισης Αποτελεσμάτων Φυσικών Καταστροφών. Οι προτεραιότητες του Ινστιτούτου Ερευνών Βιώσιμης Ενέργειας και Ανάπτυξης θέτει ως προτεραιότητες την επέκταση του εθνικού δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών και τη δημιουργία αξιόπιστων βάσεων των κλιματικών δεδομένων. Επιπρόσθετα, επικεντρώνεται στην ολοκληρωμένη καταγραφή πιέσεων με έμφαση στην ποιότητα του αέρα, καθώς και την ανάπτυξη εργαλείων και μεθοδολογιών για  την ανάλυση των μελλοντικών κλιματικών εκτιμήσεων στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο. Με μεγάλη ερευνητική δραστηριότητα στον τομέα της Κλιματικής αλλαγής έχει καταφέρει την ποσοτική εκτίμηση των επιπτώσεών της στο παρόν και στο μέλλον στους τομείς ενέργειας, υδατικών πόρων, υγείας, τουρισμού, γεωργίας, δασικών πυρκαγιών και μόλυνσης του αέρα. Όσον αφορά τον τομέα της Πρόγνωσης διαθέτει επιχειρησιακή πρόβλεψη των καιρικών συνθηκών (noa.gr, meteo.gr). Ακόμη έχει εγκαταστήσει τηλεμετρικά δίκτυα υδρομετρικών σταθμών και συμμετέχει σε πειραματικές εκστρατείες. Επιπλέον, τόνισε το ζήτημα της διαχείρισης των αποτελεσμάτων των φυσικών καταστροφών και την επικινδυνότητα που κρύβεται πίσω από αυτές. Οι συνθήκες που επηρεάζουν την ατμόσφαιρα, καθώς και τα έντονα περιβαλλοντικά προβλήματα οδηγούν στην εξάντληση των φυσικών πόρων, άρα και στην καταστροφή του οικοσυστήματος. Για αυτό το λόγο το ΕΑΑ έχει προβεί σε ερευνητικές δραστηριότητες, όπως οι χημικές αναλύσεις αέριων ρύπων, η μελέτη οπτικών, φυσικών και χημικών χαρακτηριστικών των αερολυμάτων, καθώς και οι έρευνες των παραγόντων που επηρεάζουν την ηλιακή ακτινοβολία.

Έπειτα ο κος Β. Γρηγορίου, Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών ανέπτυξε τις ερευνητικές δράσεις και πρωτοβουλίες  του Ιδρύματος. Με την πρωτοπόρο δράση του στοχεύει στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό βοηθώντας την χώρα να ξεχωρίσει σε πολλά επίπεδα. Η επιστημονική γνώση είναι βασικό συστατικό της έρευνας που σκοπεύει σε άριστο αποτέλεσμα σε συνδυασμό με την ύπαρξη της τεχνογνωσίας. Επιπλέον παρέχονται στις ελληνικές επιχειρήσεις υπηρεσίες νομικής στήριξης και δικτύωσης, καθώς και πληροφόρηση για την ανάπτυξη που σημειώνεται στις ξένες αγορές. Μέσα από τις συνεργασίες του Ιδρύματος με οργανισμούς του εξωτερικού   βρίσκεται σε εξέλιξη η στύλωση βιοτραπεζών και κέντρων μετεκπαίδευσης επιστημόνων. Ο ίδιος τόνισε πως δίνεται σημαντική βαρύτητα στην δημιουργία δεσμών με την εκπαίδευση, καθώς λειτουργούν τέσσερα δι-ιδρυματικά προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών στα πανεπιστήμια Κρήτης, Θεσσαλίας, ΕΚΠΑ και ΕΜΠ. Ακόμη τελούνται και «Ερευνητικές Περιηγήσεις» σε μαθητές Λυκείου, με στόχο την πλήρη ενημέρωση των μαθητών για την δράση του Ιδρύματος και την σύνδεση της νέας γενιάς με την έρευνα.

Μεγάλο ενδιαφέρον έδειξαν οι ακροατές και για την ομιλία του καθηγητή Ν. Ταβερναράκη, Προέδρου ΔΣ του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. Με βασική επιδίωξη την επιστημονική έρευνα, την εκπαίδευση και την αξιοποίηση του ερευνητικού αποτελέσματος με έμφαση στην αριστεία, δραστηριοποιούνται συνολικά 31 προγράμματα. Το ΙΤΕ αποτελεί τον μεγαλύτερο ερευνητικό οργανισμό στην Ελλάδα και συνεργάζεται με  πολυάριθμους φορείς, όπως το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Με την δημιουργία ενός επιστημονικού και τεχνολογικού πάρκου, προσφέρει μία θερμοκοιτίδα 100 εργασιακών χώρων για την διευκόλυνση των επιχειρήσεων. Ακόμη η δημιουργία του δικτύου «Πράξη» προσφέρει υπηρεσίες σε επιχειρήσεις ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. Στην συνέχεια πληροφόρησε τους ακροατές για την δράση του Εργαστηρίου Αρχαίου DNA όπου αναλύονται αποτελέσματα από αρχαιολογικές ανασκαφές, μελετάται η βιοποικιλότητα των εποχών και η ανίχνευση νέων στοιχείων που προστίθενται στην αρχαία ελληνική κληρονομιά. Εξίσου σημαντική δράση τελείται στο Εθνικό Δίκτυο Ιατρικής Ακρίβειας της Κρήτης όσον αφορά τον ιατρικό κλάδο της ογκολογίας. Ο ίδιος συμπλήρωσε πως ένας μεγάλος στόχος του Ιδρύματος είναι η περιφερειακή ανάπτυξη, με την αρωγή της τοπικής αυτοδιοίκησης, την παροχή νέων θέσεων εργασίας και την άμεση ενίσχυση της Αγοράς. Παρουσίασε επίσης, ένα νέο εγχείρημα του ιδρύματος, το Ινστιτούτο Πετρελαϊκής Έρευνας σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο της Κρήτης με στόχο την αξιοποίηση ερευνητικού δυναμικού, την έρευνα πετρελαϊκής παραγωγής σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Τέλος ως όραμα του Ιδρύματος όρισε την δημιουργία και την διατήρηση ενός περιβάλλοντος μάθησης, και ως πυλώνες αυτού, την κατάρτιση και την εκπαίδευση.

Έπειτα η Δόκτωρ Χριστίνα Οικονομοπούλου, Προϊστάμενη Τμήματος Διοίκησης ΠΑΣΤΕΡ, παρουσίασε την πρωτοποριακή δράση του Ιδρύματος με αφορμή τα 100 χρόνια λειτουργία του. Η εποχή ίδρυσης του ΠΑΣΤΕΡ χαρακτηριζόταν από ανάγκες περίθαλψης, ελλιπή μέτρα υγειονομικής προστασίας, ανύπαρκτες υποδομές και πολεμικές συγκρούσεις. Είναι το δεύτερο Ερευνητικό Ινστιτούτο της χώρας μετά το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών  με πρώτη βιομηχανική πατέντα την ζυθοποιία του και την ανακάλυψη του βισμουθίου. Χαρακτηρίζεται από μία σειρά πρωτοποριών, όπως τα σχέδια των κτηρίων του, την βιβλιοθήκη, τις γυναίκες που βρίσκονται σε θέσεις κλειδιά, καθώς και την προσπάθεια θεραπείας των κατοίκων της Σπιναλόγκα, που οδήγησε  τους ερευνητές στην αίθουσα των κρατητηρίων. Η ίδια τόνισε ότι το Ίδρυμα ΠΑΣΤΕΡ αποτελεί πυλώνας αντιφυματικού αγώνα, αναζήτησης για την αντιμετώπιση της μεσογειακής αναιμίας και διαφόρων άλλων νοσημάτων, καθώς και περίθαλψης των προσφύγων. Διαθέτει τμήμα διάγνωσης, μονάδα εμβολίων και στοχεύει στην υπεύθυνη έρευνα και καινοτομία. Τέλος, μέσα από τις πολυάριθμες δράσεις του και πρωτοβουλίες του επιθυμεί να εμπνεύσει τους ερευνητές του αύριο.

Λίγο πριν την ολοκλήρωση της εκδήλωσης παρουσιάστηκε το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας. Έχοντας σημειώσει 6 δράσεις άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ επιθυμεί να παρέχει στήριξη στην υλοποίηση των οραμάτων των νέων επιστημόνων. Οι μεταδιδακτορικές Ερευνήτριες Άννα Αποστολίδου και Ήβη Δασκαλάκη πληροφόρησαν τους ακροατές για το Ψηφιακό τεχνούργημα με τίτλο «Παρένθετη Μητρότητα ως Ψηφιακή Λογοτεχνία» που αποτελεί μία μορφή μυθοπλαστικής εθνογραφίας. Διαμορφώνεται από ένα κολάζ ποιημάτων, ιστοριών και μαρτυριών ανάμεσα στα ζεύγη-δίπολα των συνομιλητών, των ερευνητών, των αναγνωστριών με σκοπό την επικοινωνία με την κοινωνία και την παροχή ψηφιακής ενημέρωσης. Αποτελεί μία επίκαιρη πολιτισμική πρακτική και παράγωγα της έρευνας θα είναι 7 ιστορίες και 3 επιστημονικές δημοσιεύσεις, σεμινάρια και e-books. Τέλος την σκυτάλη ανέλαβε ο μεταδιδακτορικός ερευνητής κος Εμμανουήλ Κλώντζας αναλύοντας το πρόγραμμα σχεδίασης εύκαμπτων νανοϋλικών με βάση το υποστυλωμένο γραφένιο με ρυθμιζόμενες ηλεκτρονικές ιδιότητες για ηλεκτρονικές διατάξεις. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αφορά τις φυσικές επιστήμες και τον έλεγχο της δραστηριότητας του γραφενίου. Στόχος αποτελεί η εφαρμογή υλικών σε ηλεκτρονικές διατάξεις,  παραδείγματος χάρη της διαδικασίας της αφαλάτωσης του νερού και της αναζήτηση της χημικής του σύστασης, των ηλεκτρικών και ελαστικών ιδιοτήτων του. Η μεθοδολογία του προγράμματος διακρίνεται από την μοντελοποίηση μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή, την σύνθεση υλικών στις εργαστηριακές μονάδες και έχει ως φορέα υποδοχής το ΙΤΕ.

Ειρήνη Κυργιαλάνη, Δημοσιογράφος