Διάφοροι πολιτισμοί, όπως αυτοί της Βαβυλώνας, της αρχαίας Αιγύπτου, πριν από την Κλασική Ελλάδα, πριν από τη Χρυσή εποχή της Ινδίας και την Κίνα, πριν από τον 17ο αι. είχαν αντιλήψεις για μια επίπεδη Γη. Ξεκινώντας από την αρχαία ελληνική αστρονομία, το παράδειγμα της σφαιρικής γης, σταδιακά εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, υποσκελίζοντας την κοσμολογική πίστη σε μια επίπεδη Γη.

Πλέον, όλοι γνωρίζουμε πως η γη είναι σφαιρική. Όμως υπάρχουν άνθρωποι μέχρι και σήμερα που διαφωνούν με την συγκεκριμένη θεωρία και πιστεύουν πως η γη είναι επίπεδη. Φυσικά δεν αναφερόμαστε μόνο σε ανθρώπους που δεν γνωρίζετε και δεν έχετε συναντήσει αλλά και σε διάσημους. Υπάρχει παγκόσμιο κίνημα οπαδών της θεωρίας ότι η Γη είναι επίπεδη. Ο Σακίλ Ο’ Νιλ (από τους μεγαλύτερους καλαθοσφαιριστές όλων των εποχών), ο καλιτέχνης B.o.B και πολλοί άλλοι διάσημοι προσηλυτίστηκαν την πεποίθηση που ανάγεται στην Αρχαία Ελλάδα. Οι πιστοί πολλαπλασιάζονται κόντρα στα επιστημονικά δεδομένα. Οι φωτογραφίες που παρουσιάζουν τη Γη ως σφαίρα, όλες αυτές οι αμέτρητες λήψεις του πλανήτη μας δήθεν από το διάστημα οι οποίες προτείνονται σαν αδιάψευστα πειστήρια σφαιρικότητας, είναι απλώς τμήμα μιας καλοστημένης απάτης. Μάλιστα τονίζουν πως όλα είναι ψέματα και σκεύη της NASA και άλλων οργανισμών που ασχολούνται με το διάστημα, ώστε να αποκρύψουν από τον κόσμο την αλήθεια.  Από ιστορικής πλευράς πρώτος ο Θαλής ο Μιλήσιος κι έπειτα ο Αναξίμανδρος, ο Πυθαγόρας και ο Παρμενίδης υποστήριξαν ότι η Γη είναι στρογγυλή. Περίπου δυο αιώνες αργότερα, ο Αριστοτέλης επιβεβαίωσε και πειραματικά τις φιλοσοφικές θέσεις των προγενέστερων, όπως άλλωστε αργότερα και ο Αρχιμήδης. Ο μύθος ότι οι άνθρωποι του Μεσαίωνα πίστευαν ότι η Γη ήταν επίπεδη εγγράφηκε στη λαϊκή φαντασία τον 19ο αιώνα, κυρίως χάρη στην δημοσίευση του έργου φαντασίας του Washington Irving «Η ζωή και τα ταξίδια του Χριστόφορου Κολόμβου» το 1828. Αν και η υπόθεση της επίπεδης Γης έχει από καιρό γενικά απορριφθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν περιστασιακά σύγχρονοι υποστηρικτές της υπόθεσης. Σήμερα, τα μέλη της Οργάνωσης «Επίπεδη Γη» είναι πεπεισμένα ότι αφού οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την επιφάνεια της Γης ως επίπεδη, γιατί να μην είναι κιόλας; Η οργάνωση πιστεύει ότι η Γη δεν είναι σφαίρα, όπως αποδεικνύουν τα επιστημονικά δεδομένα ή ακόμα οι φωτογραφίες από το διάστημα, αλλά πρόκειται για μια συνωμοσία που έχει κατασκευάσει η NASA και άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες των ΗΠΑ.

Οι ίδιοι αγνοούν ηθελημένα τόσο τις ιδέες του αρχαίου Έλληνα μαθηματικού και αστρονόμου Αρίσταρχου του Σάμιου όσο και το έργο του Κοπέρνικου, οι οποίοι ήταν οι πρώτοι που μίλησαν για ηλιοκεντρικό σύστημα και σφαιρική Γη, ο ένας στην αρχαιότητα και ο άλλος στους νεότερους χρόνους, πολύ πριν εμφανιστεί η αμερικανική υπηρεσία διαστήματος στον χάρτη. Το παράξενο είναι ότι η εν λόγω οργάνωση κερδίζει συνεχώς νέα μέλη. Από το 2009 μετρά 200 νέες εγγραφές κάθε χρόνο. Οι άνθρωποι που γίνονται μέλη της στην πλειοψηφία τους είναι Αμερικανοί και Βρετανοί. Όσον αναφορά την θεωρία του Κοπέρνικου, ο ίδιος γεννήθηκε στην Πολωνία, στις 19 Φεβρουαρίου του 1473. Ξόδεψε τα πρώτα χρόνια της ζωής του σπουδάζοντας νομικά, αρχαία ελληνικά και αστρονομία, την οποία αγάπησε με πάθος. Έφτιαξε ένα μικρό παρατηρητήριο κι αφοσιώθηκε στη μελέτη του ουράνιου θόλου. Γρήγορα διαπίστωσε πως ο Αρίσταρχος ο Σάμιος είχε δίκιο, που έλεγε πως το πλανητικό μας σύστημα είναι ηλιοκεντρικό. Και πως ήταν λάθος η ακόμα τότε επικρατούσα αντίληψη του Πτολεμαίου ότι η Γη είναι ακίνητη κι ότι ο Ήλιος κι οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω της. Ο Κοπέρνικος κάθισε κι έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Η περιστροφή των ουρανίων σωμάτων». Σ’ αυτό, υποστήριζε ότι η Γη δεν είναι τίποτε άλλο από έναν πλανήτη, που περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της και γύρω από τον Ήλιο. Και ότι όλοι οι πλανήτες έχουν αυτή τη διπλή περιστροφή. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα 1515 στη Νυρεμβέργη και ξεσήκωσε θύελλα. Οι επιστήμονες αποφάνθηκαν πως πρόκειται για σκάνδαλο. Η Εκκλησία το έβγαλε αιρετικό, γιατί «έρχεται σε σύγκρουση με τις άγιες γραφές». Κανένας δεν ήθελε να πιστέψει πως η Γη μπορούσε να μην είναι το κέντρο του κόσμου. Ο θόρυβος που συνεχιζόταν, ανάγκασε τον πάπα Παύλο Γ’ ν’ ασχοληθεί με το θέμα. Ο πάπας μελέτησε το έργο του Κοπέρνικου και ανακοίνωσε πως η θεωρία του είναι λαθεμένη. Την καταδίκασε κι έβαλε το σύγγραμμα στη μαύρη λίστα των απαγορευμένων βιβλίων. Ο Κοπέρνικος πέθανε το 1543 βυθισμένος στην περιφρόνηση. Σήμερα, θεωρείται ο θεμελιωτής της νεότερης αστρονομίας.

Ακριβώς 121 χρόνια μετά τον θάνατο του Κοπέρνικου, γεννήθηκε ο Γαλιλαίος Γαλιλέι (1564). Στα 19 του, παρατηρώντας μέσα στον καθεδρικό ναό της Πίζας μια λάμπα που πηγαινοερχόταν, καθώς την κινούσε ο αέρας, ανακάλυψε τους νόμους της ισόχρονης κίνησης του εκκρεμούς. Στη συνέχεια, εφηύρε την υδροστατική ζυγαριά, ανακάλυψε τους νόμους της βαρύτητας, έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης δυναμικής και, στα 1609, σε ηλικία 45 χρόνων, κατασκεύασε στη Βενετία το πρώτο αστρονομικό τηλεσκόπιο, με το οποίο έκανε παρατηρήσεις στο φεγγάρι. Ήθελε να διαπιστώσει, αν ο Κοπέρνικος είχε δίκιο με τα όσα έλεγε για την κίνηση των πλανητών. Λίγα χρόνια αργότερα, είχε κι αυτός καταλήξει στο συμπέρασμα πως δεν είναι ο Ήλιος που γυρίζει γύρω από τη Γη, αλλά η Γη που περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, όπως και όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Ανακοίνωσε περιχαρής την ανακάλυψή του, για να διαπιστώσει πως η έρευνα και η επιστήμη δεν είχαν καμιά τύχη στην εποχή του. Η ανακοίνωσή του θεωρήθηκε φοβερή βλαστήμια κατά του θεού. Τον είπαν αιρετικό. Ο Γαλιλαίος επέμενε στην άποψή του με αποτέλεσμα στις 22 Ιουνίου του 1633, να τον συλλάβει η Ιερή Εξέταση και να τον φυλακίσει. Συνέχισε να επιμένει πως η Γη γυρίζει και πως αυτό είναι ανεξάρτητο από τη θρησκεία. Από τα μέσα Ιανουαρίου του 1634 κι ενώ πατούσε πια τα εβδομήντα του, οι δεσμοφύλακες άρχισαν να τον υποβάλλουν σε φριχτά βασανιστήρια, μήπως και τον συνετίσουν. Άντεξε τρεις βδομάδες. Στις 10 Φεβρουαρίου του 1634, γονατιστός μπροστά στους ιεροεξεταστές, απαρνήθηκε τη θεωρία του ως λαθεμένη και αιρετική. Λέγεται πως, την ίδια στιγμή, μουρμούρισε: «Και όμως, γυρίζει». Έζησε άλλα οκτώ χρόνια. Πέθανε το 1642, περιορισμένος και κάτω από την αυστηρή παρακολούθηση της Ιερής Εξέτασης. Ακριβώς 350 χρόνια μετά το θάνατό του, ο πάπας Παύλος ζήτησε δημόσια συγνώμη για τις διώξεις που υπέστη ο Γαλιλαίος, αναγνωρίζοντας πως η Ιερή Εξέταση είχε κάνει λάθος.

Για να κλείσουμε την θεωρία για το αν η γη είναι σφαιρική ή επίπεδη, η απάντηση είναι σφαιρική. Με τα χρόνια αποδείχθηκε με διάφορους τρόπους πως είναι σε μορφή σφαίρας. Είναι μάλλον ανησυχητικό και περίεργο ότι μόνο δύο στους τρεις νέοι ηλικίας 18 έως 24 ετών στις ΗΠΑ (ποσοστό 66%) δηλώνουν απολύτως πεπεισμένοι ότι ο πλανήτης μας είναι σφαιρικός. Ο μύθος ότι η γη είναι επίπεδη, έπρεπε να είχε εξαφανιστεί πριν πολλά χρόνια, όμως συνεχίζει να αυξάνεται και να κερδίζει έδαφος.

Νίκος Ντουντουλάκης, Δημοσιογράφος