AIDS και HIV.. Δύο σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που είναι ένα από τα ταμπού της Ελλάδας, αφού οι οροθετικοί φοβούνται την περιθωριοποίηση από τους ανθρώπους τους και την κοινωνία. Οπότε είναι επακόλουθο κάποιοι να κρύβουν ότι πάσχουν απ’ αυτή τη νόσο ή τον ιό. Πάνω από 15.000 άτομα ζουν στη χώρα με θετική διάγνωση και ίσως να υπάρχουν περισσότεροι για τον λόγο που προαναφέρθηκε.

Τι ακριβώς είναι αυτά τα δύο σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

Το HIV (αλλιώς στα ελληνικά ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας) είναι ο ιός που προκαλεί το Σύνδρομο της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας. Καταστρέφει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, τα CD4+ T λεμφοκύτταρα, τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία του οργανισμού από λοιμώξεις και άλλα νοσήματα.

Η μετάδοση γίνεται μέσω της χωρίς προφυλακτικό σεξουαλικής επαφής (πρωκτική, κολπική, στοματική) ή μέσω της από κοινού χρήσης αιχμηρών αντικειμένων (ξυραφάκια, βελόνες, σύριγγες) με HIV οροθετικό άτομο και από μία HIV οροθετική μητέρα στο νεογνό κατά τη διάρκεια της κύησης, του τοκετού και του θηλασμού. Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι μπορεί να μεταδοδεί μέσω της χειραψίας, αγκαλίας, φιλιού στο μάγουλο.

To AIDS (αλλιώς στα ελληνικά σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας) είναι η εξέλιξη του HIV. Με την εξέλιξη αυτή αποδυναμώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα το οροθετικό άτομο να είναι πιο ευαίσθητο, δηλαδή πιο επιρρεπές σε πολλά νοσήματα και σε ποικίλους τύπους καρκίνου.

Η προέλευση του HIV

Η επιστημονική έρευνα ανακάλυψε ότι το HIV συνδέεται με τον ιό της ανοσοανεπάρκειας των πιθήκων (SIV) καθώς υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ των δύο ιών. Ο HIV-1 είναι στενά συνδεδεμένος με ένα στέλεχος του SIV που βρέθηκε σε χιμπατζήδες, και ο HIV-2 είναι στενά συνδεδεμένος με ένα στέλεχος του SIV που βρέθηκε σε πιθήκους sooty mangabey.

Το 1999, ένα στέλεχος του SIV (που ονομάζεται SIVcpz) βρέθηκε σε ένα χιμπατζή που ήταν σχεδόν πανομοιότυπο με τον ιό HIV στον άνθρωπο. Οι ερευνητές που ανακάλυψαν τη σύνδεση αυτή κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι χιμπατζήδες ήταν η πηγή του HIV-1, και ότι ο ιός σε κάποιο σημείο πέρασε από τους χιμπατζήδες στους ανθρώπους μέσω του «κυνηγιού», είτε από την κατανάλωση κρέατος χιμπατζήδων, είτε από τη μόλυνση των κυνηγών μέσω τραυματισμών.

Κανονικά, το ανοσοποιητικό σύστημα των κυνηγών έπρεπε να εξουδετερώσει τον SIV, αλλά σε μερικές περιπτώσεις ο SIV μεταλλάχθηκε και προσαρμόστηκε στο νέο ανθρώπινο ξενιστή του και έγινε ο HIV-1.

Η διάγνωση

Διαγιγνώσκονται μέσω εργαστηριακών εξετάσεων και κατόπιν σταδιοποιείται στη βάση της παρουσίας συγκεκριμένων κλινικών σημείων και συμπτωμάτων. Η εξέταση για HIV συνιστάται σε όλους όσους είναι σε υψηλό κίνδυνο συμπεριλαμβανομένων και όλων όσων έχουν διαγνωστεί με σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα.

Επίσης, ένα τσίμπημα στο δάκτυλο αρκεί για την πρόληψη. Σε κέντρα checkpoint εξασφαλίζει κάποιος ένα δωρεάν τεστ HIV και ηπατίτιδες B & C. Τα «Checkpoint» βρίσκονται στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, σε κεντρικά και εύκολα προσβάσιμα σημεία. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να κλείσει ραντεβού για την εξέταση του τηλεφωνικώς, την ώρα που επιθυμεί.

Η θεραπεία

Η τήρηση της θεραπείας πρέπει να είναι σταθερή και πλήρης. Το οροθετικό άτομο δε πρέπει σε καμία περίπτωση να διακόψει τη φαρμακοθεραπεία. Η θεραπεία για τον HIV συνήθως περιλαμβάνει 3 ή περισσότερα αντιρετροϊκά φάρμακα.

Ο ισχυρός αυτός συνδυασμός φαρμάκων που ονομάζεται θεραπεία (αντιρετροϊκή θεραπεία υψηλής δραστικότητας), έχει σκοπό την αναστολή της δημιουργίας ιϊκών αντιγράφων, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσει τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες καθώς και τον αριθμό των λαμβανομένων δισκίων.

Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία του AIDS (EACS)συνιστά έναν από τους παρακάτω αρχικούς θεραπευτικούς συνδυασμούς για την αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης:

  • Triumeq
  • Tivicay + Truvada
  • Stribild
  • Isentress + Truvada
  • Eviplera
  • Prezista/r + Truvada

Νέα ελπίδα για την οριστική εξάλειψη του AIDS;

Το 2016 ένας 44χρονος οροθετικός Βρετανός ήταν ο πρώτος από 50 ασθενείς που ολοκλήρωσαν την κλινική δοκιμή αυτής της νέας θεραπείας, σε συνεργασία με πέντε κορυφαία βρετανικά πανεπιστήμια (Κέμπριτζ, Οξφόρδης, Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου, Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου και Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου), με χρηματοδότηση από το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας.

Ήταν η πρώτη που φαίνεται ότι εξαφάνισε τον ιό HIV παντού στο σώμα του ασθενούς, ακόμη και εκείνα τα κύτταρα που κρύβονται και βρίσκονται σε ύπνωση, ξεφεύγοντας έτσι από τις έως τώρα θεραπείες. Αν αποδειχθεί – και θα χρειαστεί να περάσει χρόνος για αυτό– ότι η θεραπεία όντως επιφέρει μη αναστρέψιμα αποτελέσματα, τότε ανοίγει ο δρόμος για τη θεραπεία του AIDS.

Συνδύασε ένα αρχικό εμβόλιο (το οποίο βοηθά το σώμα να αναγνωρίσει τα κύτταρα που έχουν μολυνθεί με τον ιό) με ένα νέο φάρμακο (Vorinostat) που στη συνέχεια ενεργοποίησε τα μολυσμένα κύτταρα σε ύπνωση, έτσι ώστε να τα εντοπίσει το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς.

Υπήρξαν βέβαια κι άλλες θεραπείες και φάρμακα που υπόσχονταν την εξάλειψη του. Ίσως η γενιά αυτή σώσει πολλές ζωές και να αποδειχτούν όλοι αυτοί οι κόποι, τόσο των επιστήμων, όσο και των οροθετικών σωτήριοι.

Δημήτρης Δασκαλάκης, ο λοιμωξιολόγος ομογενής από την Αμερική που νικά το HIV

Kατάφερε να περιορίσει τα νέα κρούσματα HIV στη Νέα Υόρκη μετά από τόσες δεκαετίες. Υποστηρίζει ότι η προληπτική φαρμακευτική αγωγή για τον HIV (PrEP) καταφέρνει να δώσει τέλος στην επιδημία του HIV, αλλά δεν προφυλάσσει από άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και δε προφυλάσσει τη γυναίκα από την εγκυμοσύνη.

Βέβαια για να έχει αποτέλεσμα, αυτός που θα τη ξεκινήσει, θα πρέπει να είναι συνεπής ως προς τη δοσολογία και την ώρα. Η PrEP προβλέπει την εξέταση του ιού και γι’ άλλα ΣΜΝ κάθε τρεις μήνες.

Οι παρενέργειες στην αρχή μπορεί να είναι ναυτία, διάρροια κι άλλα παρόμοια συμπτώματα, τα οποία βέβαια φεύγουν το πολύ μέσα σε δύο εβδομάδες. Άνθρωποι που έχουν τάση να αναπτύξουν πρόβλημα στα οστά, εξαιτίας άλλων συνθηκών, πρέπει να ελέγχονται. Αν δεν υπάρχει αυτή η προδιάθεση, η πιθανότητα είναι πολύ μικρή. Όσο για τα νεφρά, γι’ αυτό πρέπει να εξετάζεσαι κάθε 3-6 μήνες.

Στόχος του είναι μέχρι το 2020 να σταματήσει η επιδημία του HIV και όπως δήλωσε και ο ίδιος, τα ποσοστά των λοιμώξεων έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό.

Τα πρώτα θύματα του AIDS στην Ελλάδα

Στα ’80s η ελληνική ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα γνώρισε αυτή τη φρικτή αρρώστια. Το πρώτο κρούσμα στη χώρα καταγράφηκε το 1981 (επρόκειτο για κάποιον ναυτικό) και δύο χρόνια μετά, τον πρώτο θάνατο. Πολλοί μετά απ’ αυτό ήταν καχύποπτοι, πολίτες, ΜΜΕ, ειδικοί, και η σεξουαλική απελευθέρωση θεωρούταν θέμα ταμπού, λόγω του κινδύνου της υγείας. Υπήρξαν, μάλιστα, ακτιβιστές που έσπευσαν να αποσυνδέσουν τη νέα «μάστιγα» (ορισμένοι αμφισβητούσαν την ίδια την ύπαρξη της λοίμωξης) από τους άνδρες ομοφυλόφιλους.

Από τα πρώτα επώνυμα θύματα ήταν ο μόδιστρος Μπίλι Μπο (Ιούνιος 1987). Τον Σεπτέμβριο του ’95 «φεύγει» ο σκηνοθέτης, συγγραφέας και σεναριογράφος Αλέξης Μπίστικας, έχοντας λίγο πριν εκδώσει το λεύκωμα-ντοκουμέντο Ευαγγελισμός: Κείμενα και φωτογραφίες (εκδ. Πατάκη). Ο HIV χτύπησε την πόρτα και στους δύο από τους ιδρυτές του ΑΚΟΕ-«Αμφί» (Ανδρέας Βελισσαρόπουλος, Ανδρέας Αγγελάκης), τον ακτιβιστή Βαγγέλη Γιανέλλο και πολλούς άλλους.

Αυτοί που σώθηκαν

Μέχρι σήμερα μένε πως μόνο ένας άνθρωπος έχει θεραπευθεί από το AIDS, ο Τίμοθι Μπράουν, γνωστός και ως «δεύτερος ασθενής του Βερολίνου», ο οποίος τo 2008 έλαβε μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων από έναν άνθρωπο που είχε σπάνια φυσική ανοσία απέναντι στον ιό HIV.

Βέβαια, υπάρχει κι ένα ελληνικό βιβλίο «ΑΝΤΙΟ, AIDS!», που η δημοσιογράφος Μαρία Παπαγιαννίδου-Σεν Πιέρ εξιστορεί το πως έγινε οροθετική και πως τελικά βγήκε ζωντανή μετά από από τον αγώνα, ενώ ήταν ετοιμοθάνατη. Πως ξέφυγε; Σταμάτησε τη φαρμακευτική αγωγή της αγωγή, μιας και της προκαλούσαν παρενέργειες.

Κάποιες απ’ αυτές ήταν ο υψηλός πυρετός, η δύσπνοια, απώλεια αισθήσεων κι άλλα. Μη αντέχοντας τη καθημερινότητα που ζούσε τόσα χρόνια, άρχισε να κάνει έρευνες και να μιλά με ανθρώπους της επιστήμης. Επρόκειτο για ένα καθηλωτικό και ενδιαφέρον βιβλίο, που κάθε αναγνώστης θα ενθουσιαστεί.

Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να σταματήσει. Η συγγραφέας πήρε μία τολμηρή απόφαση και δεν ήταν τίποτα σίγουρο. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε αλλαγή.

To AIDS τελικά είναι τεχνητό;

Το 2013 κυκλοφόρησαν φήμες για ένα έγγραφο το οποίο αναφέρει ότι είναι ένας τεχνητά κατασκευασμένος ιός εργαστηρίου, που δημιουργήθηκε για τη μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η παρακάτω φωτογραφία αποτελεί επίσημο έγγραφο που βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Το 2014 τα Ellinika Hoaxes έκαναν μία έρευνα γι’ αυτό το έγγραφο. Η ύπαρξη του είναι αληθινή, αλλά δεν αναγράφεται πουθενά για το AIDS και το ότι κατασκευάστηκε.

Το έγγραφο είναι από τα πρακτικά της συνεδρίασης της 1ης Ιουλίου του 1969 με την μαρτυρία ενός βιολόγου του Υπουργείου Αμύνης των ΗΠΑ τον Donald Mc Arthur να κάνει λόγο ότι θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένα βιολογικό όπλο με μολυσματικό ιό αρκεί να δίνονταν 10 εκ.δολάρια για μια πενταετή έρευνα γι’ αυτό το σκοπό.

Στο τέλος της μαρτυρίας λέει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δύσκολο να γίνει καθώς δεν υπήρχε η γνώση και τα επιστημονικά μέσα. Ας μη ξεχνάμε πως το 1969 υπήρξε ο ψυχρός πόλεμος και τα πειράματα για όπλα συμβατικά ή βιολογικά ήταν το νούμερο 1 στην ημερήσια διάταξη είτε από Αμερική μεριά, είτε από Σοβιετική.

Ο σύνδεσμος του εγγράφου: http://panindigan.tripod.com/aidsdodhear.html

Οι μύθοι που δεν υφίστανται

  • Αν έχεις και εσύ και ο/η σύντροφός σου HIV δεν χρειάζεται προφυλακτικό κατά την επαφή.
  • Αν είσαι οροθετικός θα ζήσεις μόνο λίγα χρόνια.
  • Ο HIV και το Aids είναι το ίδιο.
  • Θα καταλάβεις αμέσως ότι έχεις HIV από τα συμπτώματα.
  • Η χρήση ναρκωτικών και ο ασύδοτος τρόπος ζωής είναι βασικές αιτίες του HIV/AIDS.
  • To AIDS/ο ιός HIV αποτελεί πρόβλημα κυρίως για τους ομοφυλόφιλους και τους Αφροαμερικανούς.
  • Αν είσαι φορέας του AIDS έχεις λίγο χρόνο ζωής μπροστά σου.
  • Αν είσαι σε μια μονογαμική σχέση τότε δεν κινδυνεύεις και δε χρειάζεται να κάνεις εξετάσεις για HIV.
  • Μπορείς να καταλάβεις αν κάποιος είναι φορέας του HIV/AIDS από την εμφάνισή του.
  • Μπορείς να κολλήσεις HIV αν βρίσκεσαι κοντά σε οροθετικούς.
  • Δεν χρειάζεται να ανησυχείς ότι θα γίνεις οροθετικός- νέα φάρμακα θα σε κρατήσουν σε καλή κατάσταση.
  • Μπορώ να μολυνθώ από τα κουνούπια.
  • Είσαι ετεροφυλόφιλος και δεν χρησιμοποιείς ενδοφλέβιες ουσίες- δεν θα γίνεις οροθετικός.
  • Αν ακολουθείς θεραπεία, δεν μπορείς να μεταδώσεις τον ιό HIV.
  • Δεν μπορείς να μολυνθείς από στοματικό σεξ.

Καταληκτικά, οι φορείς δεν μπορούν να μεταδώσουν τον ιό με ένα απλό άγγιγμα, ούτε εάν βρίσκεται κάποιος στον ίδιο χώρο με αυτούς. Ο κοινωνικός αποκλεισμός δε θα οδηγήσει πουθενά και είναι εντελώς ανούσιος. Δεν πρέπει ο HIV/AIDS να θεωρείται θέμα ταμπού και ο οροθετικός πρέπει να ενημερωθεί, να εξεταστεί και να λάβει τη φαρμακευτική αγωγή άμεσα.

Γινόντουσαν, γίνονται και θα γίνονται έρευνες για νέες θεραπείες για την εξάλειψη του φαινομένου. Όσο περνάνε τα χρόνια, εμφανίζονται πιο αποτελεσματικές φαρμακευτικές αγωγές που ανεβάζουν το προσδόκιμο ζωής, μειώνεται ο πόνος και η ταλαιπωρία και είναι πολύ πιθανό κάποια στιγμή ίσως οι φορείς να πούνε «ΑΝΤΙΟ, AIDS», όπως η Μαρία Παπαγιαννίδου-Σεν Πιέρ στο βιβλίο της.

Επίσης, μπορεί ο ιός να προσβάλει το μεγαλύτερο ποσοστό σε ομοφυλόφιλα άτομα, αλλά έχουν τον ίδιο κίνδυνο και οι ετερόφιλοι. Η χρήση προφυλακτικού κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής είναι προτίστως απαραίτητη και προστατεύει από κάθε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Σημαντικό είναι να γνωρίζει ο πολίτης πως το HIV δεν είναι το ίδιο με το AIDS, αλλά η εξέλιξη του ιού.

Μαρία Γερμαντζίδου, Δημοσιογράφος