Κάθε χρόνο, τέλος Νοεμβρίου, έχουμε το φαινόμενο της Black Friday ή της Μαύρης Παρασκευής. Είναι κάτι σαν τις εποχιακές ή ολιγοήμερες εκπτώσεις που βλέπουμε στα μαγαζιά, αλλά αυτή η μέρα μπορεί να ‘χει έως και 80% έκπτωση σε πολλά μαγαζιά, για διάφορα είδη.

Περιληπτικά η ιστορία της ημέρας

Ξεκίνησε στην Αμερική πριν εκατοντάδες χρόνια. Ήταν η μέρα που «έπεφταν» οι τιμές των σκλάβων, επειδή λόγω της εποχής του χρόνου δεν υπήρχε ανάγκη για το άμεσο μάζεμα του καλαμποκιού και των άλλων καρπών. Οι Νέγροι ή οι Μαύροι πουλιόντουσαν και αγοραζόντουσαν περίπου όπως τους χοίρους..


Αφού λοιπόν οι αγρότες τελείωναν τις δουλειές, τους πουλούσαν για να μην τους ταΐζουν και τους στεγάζουν, κατά τη χειμερινή περίοδο. Μια οικογένεια Μαύρων μπορούσε να πουληθεί, σε περισσότερους από έναν έμπορο κι έτσι με την αλλαγή ιδιοκτήτη κάθε φορά, η οικογένεια γινόταν κομμάτια. Πολλοί δε θα πέθαιναν από το κρύο.


Την Άνοιξη θα αγόραζαν άλλους. Οι περισσότεροι που τους αγόραζαν ήταν έμποροι δούλων, για να τους πουλήσουν την Άνοιξη, διότι η μαζική φροντίδα στοίχιζε λιγότερο απ’ ότι η φροντίδα λιγοστών μαύρων.


Αυτές οι αγοραπωλησίες γινόντουσαν την τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου και γι’ αυτό την ονόμασαν Μαύρη Παρασκευή.

Η Black Friday της Αμερικής

Η Black Friday είναι το ανεπίσημο όνομα της ημέρας που ακολουθεί την Ημέρα των Ευχαριστιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλαδή η τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου, ημέρα η οποία έχει θεωρηθεί ως η αρχή της περιόδου των Χριστουγεννιάτικων αγορών στην χώρα από το 1952.

Οι εκδοχές της Μαύρης Παρασκευής

Το κόκκινο και το μαύρο μελάνι: Τη δεκαετία του 1960, τα λογιστικά φύλλα και οι αποδείξεις ήταν σε χειρόγραφη μορφή. Οι καταστηματάρχες σημείωναν με κόκκινο χρώμα τις ημερομηνίες με αρνητικό ισολογισμό πωλήσεων, ενώ τον θετικό με μαύρο.

Ημέρα διαρρήξεων: Χρησιμοποιήθηκε τη δεκαετία του ΄60 από αστυνομικούς στη Φιλαδέλφεια οι οποίοι παραπονούνταν για την κυκλοφοριακή συμφόρηση από αυτοκίνητα και πεζούς, εξαιτίας των προσφορών της χριστουγεννιάτικης περιόδου. Αναγκάζονταν να εργάζονται υπερωρίες για να διαχειριστούν την κατάσταση και αυτό τους δυσαρεστούσε.

Ημέρα κοπάνας: Σύμφωνα με το περιοδικό «Factory Management and Maintenance». Αναφερόταν στην πρακτική των υπαλλήλων να κάνουν κοπάνα από την εργασία τους την Παρασκευή, που ακολουθεί την Ημέρα των Ευχαριστιών, προφασιζόμενοι ασθένεια, προκειμένου να απολαύσουν την τετραήμερη αργία.

Ρατσιστική: Πίσω στο 1800 στις ΗΠΑ, η Μαύρη Παρασκευή υποδήλωνε ότι οι ιδιοκτήτες φυτειών του Νότου, μπορούσαν να αγοράσουν σκλάβους σε μειωμένη τιμή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών του 1800.

Από τη δεκαετία του ’80 η «Black Friday» είναι και επίσημα η μέρα των μεγάλων προσφορών στα καταστήματα. Έτσι, η Αμερική και πολλές ευρωπαϊκές χώρες καθιέρωσαν αυτό τον θεσμό και η ανταπόκριση του κόσμου αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς.

Πως ξεκίνησε στην Ελλάδα;

Το έθιμο το έφεραν τα καταστήματα Public και κάθε χρόνο τα μεγάλα πολυκαταστήματα τεχνολογίας και ηλεκτρονικών ειδών πρωτοστατούν σε προσφορές. Όλο και περισσότερες επιχειρήσεις, από διαφορετικούς κλάδους, όπως τα super markets και εταιρείες εμπορίας αυτοκινήτων, συμμετέχουν με εκπτώσεις και προσφορές.

Το 2018, ο συνολικό τζίρος εκτοξεύτηκε, με κύριες αιτίες να είναι η μεγαλύτερη διάρκεια των προσφορών, η αύξηση των επιχειρήσεων που συμμετείχαν αλλά και ο αυξημένος τουρισμός. Σύμφωνα με έρευνα του Black-Friday.Global, οι πωλήσεις τη «Μαύρη Παρασκευή» ήταν υψηλότερες κατά 2600% σε σχέση με μια απλή Παρασκευή, ενώ ο μέσος Έλληνας εκείνες τις ημέρες ξόδεψε περίπου 206€, αγοράζοντας κυρίως ηλεκτρικά είδη, ρούχα και παπούτσια.

Σύμφωνα με έρευνα της Picodi, η μεγαλύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για τις πωλήσεις της Μαύρης Παρασκευής σημειώθηκε στη Δράμας, Ηράκλειο, Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη και Καλλιθέα.

Επίσης, την ημέρα αυτή οι γυναίκες αγοράζουν περισσότερα προϊόντα από τους άνδρες, (3,4 έναντι 3). Ωστόσο οι άνδρες ξοδεύουν 202 ευρώ έναντι 157 ευρώ. Ίσως να οφείλεται ότι στις επιλογές των ανδρών είναι και τα ηλεκτρονικά είδη, μαζί με τα ρούχα και τα παπούτσια, ενώ στις γυναίκες τα ρούχα, τα παπούτσια και τα καλλυντικά.

Συμφέρει η μέρα αυτή;

Οι επιχειρήσεις και τα καταστήματα που δραστηριοποιούνται στον ελλαδικό χώρο έχουν προβλήματα, λόγω βαριάς λιτότητας και φορολογίας. Το Black friday δεν είναι ξεπούλημα. Είναι μια καλή ευκαιρία για τους καταναλωτές να μπορέσουν να αγοράσουν κάποια πράγματα που τους χρειάζονται με μια σεβαστή έκπτωση. Εάν συγκρίνουμε περιστατικά στην Αμερική που παίζουν ξύλο για μία ηλεκτρική σκούπα με της Ελλάδας, σαφώς και δε θα καταλήξουμε σε συμπέρασμα, διότι μιλάμε για εντελώς διαφορετικές οικονομίες.

Το 2018  με την ενίσχυση του δολαρίου και η συνεχιζόμενη άνοδος των αμερικανικών επιτοκίων δανεισμού πιέζουν τις αναδυόμενες οικονομίες, ενώ ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί την κινεζική οικονομία. Οι ΗΠΑ είναι το μοναδικό κράτος από την ομάδα του G7 η οικονομία του οποίου επιταχύνθηκε το 2018, χάρη στη μείωση της φορολογίας που πέρασε ο Τραμπ από το Κογκρέσο στα τέλη του 2017. Οικονομολόγοι της JPMorgan υπολόγισαν ότι το 2017 το 80% των οικονομιών αναπτυσσόταν με ρυθμό ταχύτερο από αυτόν που είχε προβλεφθεί, ενώ το 2018 το ποσοστό περιορίστηκε στο 60%.

Επίσης, πριν λίγες μέρες το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ, δημοσίευσε κάποια στοιχεία, που δείχνει ότι έχει μια συνεχή αναπτυσσόμενη οικονομία. Κατά 2,1% αυξήθηκε το τρίτο τρίμηνο το αμερικανικό ΑΕΠ, αντί για 1,9% που ήταν η αρχική μέτρηση. Οι αναλυτές σε δημοσκόπηση της  Wall Street Journal περίμεναν πως θα διατηρηθεί αμετάβλητη η μέτρηση.

Παράλληλα, κατά 15.000 συρρικνώθηκαν τα επιδόματα ανεργίας στις 213.000 την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 23 Νοεμβρίου, καθώς αναλυτές του Marketwatch ανέμεναν αύξηση στις 220.000.  Με λίγα λόγια;

Η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η μεγαλύτερη εθνική οικονομία του κόσμου, με υπολογιζόμενο ΑΕΠ το 2016 $18,5 τρισεκατομμύρια (22% του ονομαστικού παγκόσμιου ΑΕΠ και άνω του 19% του παγκόσμιου ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης).

Η οικονομία της Ελλάδας είναι η 51η μεγαλύτερη στον κόσμο με ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) 190,8 δις ευρώ για το ημερολογιακό έτος 2018. Είναι επίσης η 55η αγοραστική δύναμη, στα 280.11 δισεκατομμύρια ευρώ. Από το 2018, η Ελλάδα είναι η δέκατη έβδομη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με 28 μέλη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ για το 2018, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν 20.324,37 ευρώ σε ονομαστική αξία και 29χιλ ευρώ στην αγοραστική δύναμη. Η Ελλάδα απολαμβάνει υψηλό βιοτικό επίπεδο και πολύ υψηλό δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, κατατάσσοντας την 31η θέση στον κόσμο το 2017.

Πως βοηθάει τελικά τις ελληνικές επιχειρήσεις;

Λόγω της δυσχερής οικονομικής κατάστασης που επικρατεί στη χώρα, ο Έλληνας αναγκάζεται να αγοράζει το φθηνό, παρά το ακριβό κι ας το ‘χει ανάγκη. Η Ελλάδα έχει τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας στην Ε.Ε. με τον αριθμό των ανέργων να φτάσει στα 805.000. Πιο συγκεκριμένα, το ποσοστό ανεργίας στους άνδρες διαμορφώθηκε στο 13,9%, στις γυναίκες στο 20,9% και των νέων (κάτω των 25 ετών) παρέμεινε στο 33%. Με αυτά τα στατιστικά, είναι δύσκολο ο Έλληνας πολίτης να χώσει το χέρι στη τσέπη και να μπει σε μαγαζιά.

Η μέρα αυτή, μιας και διαρκεί και το Σάββατο, είναι ένα «θείο δώρο» για τον επιχειρηματία, διότι ο κόσμος θα προτιμήσει το κατάστημα του για τα ψώνια  του, θα πάρει αυτό που επιθυμούσε τόσο καιρό και φυσικά ο ίδιος θα μπορέσει να βγάλει κάποια χρήματα παραπάνω για να συντηρήσει την οικογένεια του, εάν σκεφτούμε ότι έκλεισαν πάνω από 300.000 επιχειρήσεις στην Ελλάδα της κρίσης.

Μαρία Γερμαντζίδου, Δημοσιογράφος